Kategoria: Rozwód

Różnica między rozwodem i separacją

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-06-03

Jesteśmy małżeństwem od ponad roku. Razem jesteśmy od kilku lat. Mamy niespełna roczne dziecko. Jesteśmy zgodni co do tego, że mamy bardzo dużą niezgodność charakterów i że powinniśmy się jednak rozstać. Zastanawiamy się nad rozwodem lub separacją. Idziemy sobie nawzajem na rękę, żadne z nas nie chce orzekać o winie drugiego. Nie chcę alimentów, ponieważ mój partner jest uczciwy. On pragnie zajmować się dzieckiem tak samo jak ja – więc mamy ustalone, jak będziemy spędzać czas z dzieckiem. Jednym słowem – jesteśmy przyjaciółmi, ale nie małżeństwem (nie ma pożycia). Czy w tej sytuacji mamy szansę na szybki rozwód? Czy lepszą strategią jest separacja? Jak długa powinna być?

Wyraźnie podkreślić należy różnice między rozwodem i separacją. W przypadku rozwodu konieczny jest zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego, podczas gdy przy separacji tylko zupełny. Ów rozkład pożycia małżeńskiego musi zachodzić w trzech sferach, tj. duchownej, fizycznej i gospodarczej. Z opisu sprawy wynika, jakoby w dalszym ciągu darzyła Pani małżonka uczuciem. Powyższe pozwala podnieść w odpowiedzi na pozew brak rozkładu pożycia w sferze duchowej.

Możliwość orzeczenia rozwodu występuje tylko w sytuacji, kiedy w powyższych sferach rozkład będzie zupełny i trwały. Koniecznym jest jednak ustalenie takich okoliczności po obydwu stronach postępowania.

Zupełność rozkładu pożycia wiąże się najczęściej z wrogim lub co najmniej niechętnym nastawieniem małżonków do siebie, jednakże nawet przyjazne ustosunkowanie się jednego małżonka do drugiego nie wyłącza zupełności rozkładu, jeżeli wspomniane więzi ustały (orz. SN z dnia 8 maja 1951 r., C 184/51).

Rozwód to koniec danego związku małżeńskiego. W efekcie tego jest zmiana współwłasności majątkowej małżeńskiej na współwłasność ułamkową. Przestaje istnieć wspólność majątkowa a powstaje rozdzielność majątkowa. Rodzi to konieczność dokonania podziału majątku wspólnego, rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny małżonków lub nakładów z majątku odrębnego małżonków na ich majątek wspólny. Ustaje możliwość dziedziczenia małżonków po sobie. Dzieci wspólne po nich dziedziczą.

Każdy może zawrzeć ponowny związek małżeński (w trakcie separacji jest to niemożliwe). W ciągu trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu małżonek rozwiedziony, który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe nazwisko, może przez oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa.

Zauważyć należy nadto, iż zarówno w przypadku rozwodu, jak i separacji ustawodawca przewiduje konieczność braku przesłanki negatywnej. W przedmiocie rozwodu określona jest ona w art. 56 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o.), a w odniesieniu do separacji w art. 61[1] § 2 K.r.o.

Ustawodawca podnosi bowiem, iż jednakże mimo zupełnego (zupełnego i trwałego) rozkładu pożycia orzeczenie separacji (rozwodu) nie jest dopuszczalne, jeżeli wskutek niej miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków. Wskazuje Pani, iż z małżeństwa, mają Państwo małoletnie dziecko. W trackie postępowania w takich sytuacjach sądy przeważnie dopuszczają dowód z opinii rodzinnego ośrodka diagnostyczno-konsultacyjnego, albowiem w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd, po wysłuchaniu stron, może wezwać jednego lub kilku biegłych w celu zasięgnięcia ich opinii, może też przeprowadzić wywiad środowiskowy przy udziale kuratora. Sąd nie może bowiem zająć stanowiska w tej sprawie, albowiem ustawodawca w sposób obowiązkowy wskazuje na zasięgnięcie opinii biegłych. Jako że pojęcie „dobra dziecka” nie zostało zdefiniowane, Sąd będzie zobowiązany w każdej sprawie z osobna, przy pomocy opinii RODK ustalić, czy orzeczenie rozwodu lub separacji może mieć wpływ na dobro dziecka. S. Kołodziejski twierdzi, że „dobro dziecka” należy ujmować jako „zespół wartości, zarówno duchowych, jak i materialnych, jakie konieczne są do prawidłowego: a) rozwoju fizycznego dziecka, b) rozwoju duchowego dziecka, i to w jego aspekcie zarówno intelektualnym, jak i moralnym, c) należytego przygotowania go do pracy dla społeczeństwa” (Dobro wspólnych małoletnich dzieci – jako przesłanka odmowy orzeczenia rozwodu, Pal. 1965, nr 9, s. 30).

W pozwie o separację bądź rozwód będzie Pani zatem musiała wskazać na różnicę charakterów, ale koniecznym będzie wykazanie, iż rozkład małżeństwa ma charakter zupełny, a przy rozwodzie dodatkowo trwały. Innymi słowy wszystkie okoliczności, które będą potwierdzały zupełny rozkład pożycia winne być wskazane w pozwie. W chwili obecnej, przy zgodnej woli stron, sąd powinien orzec separację bądź rozwód, jedynym znakiem zapytania jest tu jednak przesłanka dobra Państwa dziecka, o czym pisałam powyżej. Z tego powodu, gdyby opinia biegłego lub też wywiad środowiskowy (który też może zostać przez sąd przeprowadzony) byłby niekorzystny, to raczej Państwo rozwodu nie dostaną, będzie jedynie możliwa separacja.

Przy rozwodzie bez orzekania o winie lub separacji małżonek, który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.

Jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków. W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka.

Na zgodny wniosek stron sąd może w wyroku orzekającym rozwód orzec również o podziale wspólnego mieszkania albo o przyznaniu mieszkania jednemu z małżonków, jeżeli drugi małżonek wyraża zgodę na jego opuszczenie bez dostarczenia lokalu zamiennego i pomieszczenia zastępczego, o ile podział bądź jego przyznanie jednemu z małżonków są możliwe.

Generalnie przy separacji orzeczonej wyrokiem sądowym skutki są jak przy rozwodzie z wyjątkiem tego, iż nie dochodzi do rozwiązania małżeństwa. Małżeństwo formalnie istnieje. Małżonkowie nie mogą zawrzeć ponownego małżeństwa. Niemożliwa jest zmiana nazwiska na panieńskie (kawalerskie).

Zawsze mogą też Państwo skorzystać z pomocy mediatora. Jeżeli istnieją widoki na utrzymanie małżeństwa, sąd może skierować strony do mediacji. Skierowanie to jest możliwe także wtedy, gdy postępowanie zostało zawieszone. Jeżeli strony nie uzgodniły osoby mediatora, sąd kieruje je do stałego mediatora posiadającego wiedzę teoretyczną, w szczególności posiadającego wykształcenie z zakresu psychologii, pedagogiki, socjologii lub prawa oraz umiejętności praktyczne w zakresie prowadzenia mediacji w sprawach rodzinnych. Może Pani zatem w osobnym piśmie żądać skierowania sprawy do mediacji z uwagi na istnienie realnej szansy na utrzymanie małżeństwa.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »