• Zaktualizowano: 2026-05-03 • Autor: Karolina Grygorcewicz
Jestem po rozwodzie od kilku lat. Po rozstaniu przez dłuższy czas mieszkaliśmy jeszcze razem w należącej do nas nieruchomości, jednak od pewnego momentu była żona wyprowadziła się z dziećmi do wynajmowanego mieszkania. Od chwili rozwodu samodzielnie spłacam kredyt hipoteczny, który został zaciągnięty wspólnie w trakcie małżeństwa. Moja sytuacja finansowa pogorszyła się na tyle, że dalsze samodzielne regulowanie rat jest dla mnie bardzo obciążające. Planuję wystąpić do sądu z wnioskiem o podział majątku wspólnego i rozważam pożyczenie środków od rodziny na spłatę udziału byłej żony. Chcę ustalić, czy mogę domagać się zwrotu połowy rat kredytu spłaconych po rozwodzie oraz czy tę kwestię należy podnieść w sprawie o podział majątku, zwłaszcza że wcześniejsze próby polubownego porozumienia nie przyniosły efektu.
.jpg)
Zgodnie z art. 45 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
§ 1. Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.
§ 2. Zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny.
§ 3. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dług jednego z małżonków został zaspokojony z majątku wspólnego.
Po prawomocnym wyroku rozwodowym ustaje wspólność majątkowa małżeńska, a byli małżonkowie stają się współwłaścicielami nieruchomości w częściach ułamkowych. Spłacanie rat kredytu po rozwodzie przez jedną stronę oznacza regulowanie wspólnego długu z majątku osobistego.
W takiej sytuacji powstaje możliwość dochodzenia roszczenia regresowego o zwrot połowy rat kredytu spłaconych po rozwodzie. Roszczenie to należy zgłosić w postępowaniu o podział majątku wspólnego, dokładnie wskazując liczbę spłaconych rat oraz ich łączną kwotę. Jeżeli roszczenie nie zostanie zgłoszone w tym postępowaniu, sąd nie uwzględni go z urzędu.
Zgodnie z art. 618 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego, po prawomocnym zakończeniu sprawy o zniesienie współwłasności nie można już dochodzić roszczeń, które mogły być w niej zgłoszone.
W sprawie o podział majątku sąd nie dzieli kredytu hipotecznego jako zobowiązania wobec banku. Kredyt nie jest składnikiem majątku, lecz długiem. Sąd może rozliczyć jedynie raty już spłacone, natomiast nie ma możliwości zobowiązania stron do przyszłej spłaty kredytu po połowie.
Byli małżonkowie pozostają nadal dłużnikami solidarnymi wobec banku, niezależnie od tego, komu zostanie przyznana nieruchomość.
W ramach postępowania o podział majątku można także rozliczyć koszty związane z utrzymaniem wspólnej nieruchomości, takie jak opłaty do wspólnoty lub spółdzielni, podatek od nieruchomości czy ubezpieczenie. Warunkiem jest odpowiednie udokumentowanie poniesionych wydatków.
Jak wskazuje orzecznictwo, w razie przyznania jednemu z byłych małżonków nieruchomości obciążonej hipoteką, jej wartość przy podziale nie powinna uwzględniać obciążenia hipotecznego (postanowienie SN z dnia 12.07.2019 r., sygn. akt I CSK 713/17). Oznacza to, że sąd może odpowiednio skorygować wysokość spłaty należnej drugiej stronie.
Po rozwodzie możliwe jest dochodzenie zwrotu połowy rat kredytu spłaconych samodzielnie przez jednego z byłych małżonków. Takie roszczenie należy zgłosić w sprawie o podział majątku, ponieważ później jego dochodzenie może być niemożliwe. Sąd nie dzieli samego kredytu, lecz rozlicza spłacone raty oraz inne koszty związane z nieruchomością. Kluczowe znaczenie ma właściwe udokumentowanie wszystkich wydatków.
Przykład 1
Po rozwodzie jeden z małżonków przez kilka lat sam spłacał raty kredytu hipotecznego. W sprawie o podział majątku zgłosił roszczenie o zwrot połowy spłaconych rat, przedstawiając harmonogram spłat i potwierdzenia przelewów.
Przykład 2
Byli małżonkowie byli współwłaścicielami mieszkania, lecz po rozwodzie tylko jedna strona ponosiła opłaty do wspólnoty i podatek od nieruchomości. W postępowaniu o podział majątku koszty te zostały rozliczone jako wydatki związane z rzeczą wspólną.
Przykład 3
Nieruchomość obciążona hipoteką została przyznana jednemu z byłych małżonków. Sąd ustalił jej wartość bez uwzględniania zadłużenia hipotecznego i odpowiednio obniżył kwotę spłaty należnej drugiej stronie.
Udzielamy porad prawnych w sprawach rozwodowych, podziału majątku oraz rozliczeń kredytów hipotecznych. Pomagamy w analizie sytuacji prawnej, przygotowaniu roszczeń i wyborze najkorzystniejszego rozwiązania.
1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
3. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2019 r., sygn. akt I CSK 713/17
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika