Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem majątku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Rozbieżne stanowiska małżonków co do podziału majątku

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2017-07-28

Jestem po rozwodzie bez orzekania o winie, wyrok rozwodowy uprawomocnił już 2 lata temu. W skład majątku wspólnego wchodzi tylko nieruchomość – mieszkanie nabyte w trakcie trwania małżeństwa. Jesteśmy wraz z byłą małżonką współwłaścicielami tego mieszkania. Mieszka tam ona z naszym małoletnim dzieckiem. Proponuję byłej żonie dokonanie projektu podziału majątku wspólnego w formie pisemnej, a następnie złożenie do sądu wniosku o zgodny podział tego majątku, jednak ona mnie cały czas zbywa i nasze stanowiska są rozbieżne co do wartość mieszkania. Posiadam akt notarialny oraz księgę wieczystą nieruchomości. Jak zatem przeprowadzić podział bez zbędnego sporu, jak najszybciej i jak najtaniej?

Stosownie do art. 46 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) – w sprawach nieunormowanych w Kodeksie od chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku.

Na skutek ustania wspólności majątkowej dotychczasowa wspólność majątkowa uległa przekształceniu we wspólność podobną do wspólności majątku spadkowego i zbliżoną do współwłasności rzeczy w częściach ułamkowych.

Stosownie do art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.) – dział spadku (a także podział majątku wspólnego po rozwodzie) może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami (małżonkami), bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.

Według § 2 art. 1037 K.c., jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Jeżeli strony są zgodne co do podziału majątku po rozwodzie i złożą zgodny wniosek w tej kwestii, sąd co do zasady wyda postanowienie zgodne z tym wnioskiem. Jest to korzystne, bowiem postępowanie to jest tańsze od notarialnego podziału, ale trochę dłuższe, głównie ze względu na to, że sąd musi wyznaczyć terminy rozpraw.

Opłata sądowa od podziału majątku jest stała i wynosi 1000 zł. Jeżeli zaś wniosek jest zgodny i zawiera zgodny plan podziału majątku, opłata ta wynosi jedyne 300 zł. Unikacie też Państwo powoływania biegłych co do wyceny majątku, bowiem we wspólnym wniosku razem zgodnie wnosicie o to, komu dane przedmioty mają być przekazane i za jaką spłatą drugiego małżonka.

Generalnie podział majątku można przeprowadzić w zwykłej formie pisemnej (a nawet ustnie). Forma notarialna jest konieczna jedynie wtedy, gdy w skład majątku wchodzą nieruchomości. Wtedy podział majątku musi być przeprowadzony w formie aktu notarialnego.

Spisanie podziału majątku w formie umowy lub przed notariuszem wymaga jednak zgody obojga małżonków. Jeżeli tej zgody nie ma, to konieczny jest wniosek do sądu o podział majątku wspólnego.

Wprawdzie wynagrodzenie notariusza jest ustalane umownie, jednak nie może on zażądać więcej niż wynika to ze stawek opłat, które unormowane są urzędowo. Stawki te określone są rozporządzeniem ministra sprawiedliwości z 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. Wynagrodzenie notariusza liczone jest od ogólnej wartości dzielonego majątku. Stawka wynosi od wartości:

  • do 3000 zł – 100 zł;
  • powyżej 3000 do 30 000 zł – 100 zł plus 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł;
  • powyżej 10 000 do 30 000 zł – 310 zł plus 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł;
  • powyżej 30 000 do 60 000 zł – 710 zł plus 1% od nadwyżki ponad 30 000 zł;
  • powyżej 60 000 do 1 000 000 – 1010 zł plus 0,4% od nadwyżki ponad 60 000 zł;
  • powyżej 1 000 000 do 2 000 000 zł – 4770 zł plus 0,2% od nadwyżki ponad 1 000 000 zł;
  • powyżej 2 000 000 zł – 6770 zł plus 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł, a w wypadku czynności, które dokonywane są pomiędzy osobami, które zaliczane są do I grupy podatkowej w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn – nie więcej niż 7500 zł.

Od wynagrodzenia notariusza i opłat za odpisy liczony jest 23% VAT, który obciąża małżonków. Koszt za odpisy i wpisy wynosi 6 zł od strony + 23% VAT.

Jak więc z tego wynika, podział notarialny jest szybszy, ale i droższy od zgodnego podziału sądowego.

W razie braku zgody, pozostaje Panu wnieść sprawę do sądu o podział majątku wspólnego.

W postępowaniu takim sąd rozstrzygnie, które przedmioty majątkowe należały do majątku osobistego małżonków, a które wchodzą w skład majątku wspólnego, a ponadto, w razie potrzeby orzeknie o odpowiednich spłatach i dopłatach między byłymi małżonkami.

Do podziału majątku wspólnego małżonków mają zastosowanie ponadto przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a mianowicie zgodnie z art. 43 K.r.o. oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Spadkobiercy małżonka mogą wystąpić z takim żądaniem tylko w wypadku, gdy spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo o rozwód lub wystąpił o orzeczenie separacji. Zaś przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.

Ponadto we wniosku o podział majątku można żądać zgodnie z art. 45, aby każdy z małżonków zwrócił wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności. Zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dług jednego z małżonków został zaspokojony z majątku wspólnego.

Powyższy artykuł może mieć zastosowanie jedynie, gdy podczas trwania małżeństwa dokonywano nakładów z majątku osobistego jednego z małżonków na majątek wspólny, albo z majątku wspólnego dokonywano nakładów na majątek osobisty.

Zgodnie z art. 566 Kodeksu postępowania cywilnego w sprawie o podziale majątku wspólnego rozstrzyga sąd miejsca położenia majątku, a jeżeli jeden z małżonków zmarł – sąd spadku. Właściwy do rozpoznania wniosku jest sąd rejonowy.

We wniosku o podział majątku należy dokładnie określić składniki majątku, podlegające uzupełniającemu podziałowi oraz przedstawić dowody prawa własności. Przede wszystkim do wniosku należy dołączyć odpis z księgi wieczystej, jeżeli w skład majątku wchodzi nieruchomość.

W przypadku rzeczy ruchomych sądy w zasadzie nie wymagają specjalnych dokumentów. Jeżeli jednak dojdzie do sporu między małżonkami, konieczne będzie przedstawienie dowodów na poparcie swoich racji. Bardzo popularnym środkiem dowodowym jest przesłuchanie świadków wskazanych przez małżonków.

Wniosek powinien zawierać:

  • oznaczenie sądu, do którego jest skierowany, dane osobowe uczestników, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników,
  • formułkę „Wniosek o podział majątku wspólnego”,
  • określenie wartości majątku podlegającego podziałowi,
  • przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie oraz przedstawienie dowodów na poparcie tych okoliczności,
  • podpis wnioskodawcy albo jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika,
  • załączniki.

Wraz z wnioskiem o podział majątku należy sądowi przedstawić dokument, który potwierdza ustanie wspólności majątkowej, np. wyrok rozwodowy, małżeńską umowę majątkową (w formie notarialnej), wyrok sądu ustanawiający rozdzielność majątkową w trakcie małżeństwa.

Skład i wartość majątku podlegającego podziałowi ustala sąd. Skład majątku ustala się według stanu na dzień ustania wspólności majątkowej, zaś jego wartość według cen rynkowych z daty podziału.

Jeśli między małżonkami istnieje rozbieżność co do wartości majątku, niezbędne może się okazać powołanie biegłego. Dotyczy to głównie wyceny nieruchomości. Za opinię sporządzoną przez biegłego płacą małżonkowie.

Podejmując decyzję o sądowym podziale majątku, małżonkowie powinni liczyć się z następującymi kosztami:

  • opłata sądowa,
  • wynagrodzenie biegłego,
  • koszty apelacji (w razie niekorzystnego rozstrzygnięcia sprawy).

Koszty wynagrodzenia biegłego mogą wahać się od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych (szczególnie jeśli pojawią się spory między małżonkami i trzeba będzie powołać kilku biegłych).

W postępowaniu o podział majątku każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Regulują to odpowiednie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.

Reasumując, proszę przedstawić byłej żonie okoliczności sprawy i nakłaniać do porozumienia się w sprawie podziału majątku, co pozwoli Państwu na znaczne obniżenie kosztów takiego podziału.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne tematy

Odzyskanie pieniędzy sprzed małżeństwa przy podziale majątku

Obecnie jestem w trakcie podziału majątku. Jeszcze przed zawarciem małżeństwa otrzymałam spadek w postaci mieszkania. W trakcie trwania...

Rozwód i brak porozumienia w kwestiach majątkowych

Od prawie roku jestem z mężem w separacji i czekam na sprawę rozwodową. Posiadamy dom, który kupiliśmy na połowę z moim synem. Niedawno...

Zamiana mieszkania służbowego na komunalne a podział majątku

Mam pytanie odnośnie podziału majątku. Mianowicie, jeszcze będąc kawalerem, otrzymałem mieszkanie służbowe. Po ślubie zwróciłem się do agencji...

Jak usunąć drugą żonę z mieszkania?

Jestem emerytem, ale od 10 lat pracuję nadal za granicą w przemyśle ciężkim. Przed 7 laty ożeniłem się po raz drugi. Po rodzicach odziedziczyłem...

Jak pozamykać sprawy majątkowe?

W grudniu rozwiodłem się z żoną bez orzekania o winie dla dobra dziecka, chociaż jej wina była ewidentna. Nie dokonaliśmy podziału majątku, więc...

Spłata z nakładów na mieszkanie byłego męża

Od pół roku jestem po rozwodzie. Rozwód nastąpił bez orzekania o winie. W dniu zawarcia związku małżeńskiego (20 lat temu) były mąż miał wpłacone...

Czy żona ma prawo do majątku po śmierci rodziców?

Dziedziczę majątek po śmierci rodziców. Czy żona ma do niego prawo? Jeśli tak, to w jakiej części?

Czy komornik zajmie wspólne mieszkanie za długi męża?

Jesteśmy małżeństwem od 12 lat. Naszym wspólnym majątkiem jest mieszkanie własnościowe nabyte rok po ślubie oraz samochód osobowy. Mój mąż pracuje jako...


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »