Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem majątku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Polisolokata a majątek wspólny

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2016-05-11

Czy środki na polisolokacie założonej przez jednego z małżonków przed zawarciem związku małżeńskiego, na którą nadal wpływają środki po zawarciu tego związku, podlegają podziałowi przy podziale majątku? Jeśli tak, to czy istnieje możliwość wyłączenia środków z tejże polisolokaty z majątku wspólnego umową małżeńską? Czy w razie śmierci współmałżonka niebędącego właścicielem polisolokaty w przypadku dziedziczenia ustawowego ma prawo do środków z niej jego dziecko z pierwszego małżeństwa?

Tomasz Krupiński

»Wybrane opinie klientów

Po raz kolejny korzystam z porad na tym portalu. Jak zwykle jestem zadowolona. Cierpliwość i jeszcze raz cierpliwość do klienta. Pozdrawiam caly zespół.
Dorota
Odpowiedź fachowa, konkretna, na temat. Bez zbędnych prawniczych ozdobników trudnych do zrozumienia.
Urszula, 54 lata
Szybkość odpowiedzi i możliwość pytań dodatkowych
Bogumiła, 60 lat, Specjalista
Szybko i profesjonalnie
Ewa, 49 lat, Księgowa
Profesjonalnie, zrozumiale i szybko. 
Ryszard, inżynier, 80 lat
Fachowa i szybka pomoc, jeśli kiedykolwiek jeszcze będę miał konieczność skorzystania z porady prawnej na pewno skieruję się do serwisu eporady24 Już zdążyłem polecić eporady kilku znajomym.
Adrian
Odpowiedź bardzo mi pomogła. Była wnikliwa i wyczerpująca. 
Ewa
Bardzo dobrze rozwinięta odpowiedź na pytanie główne oraz dodatkowe. Dodatkowe informacje związane z prowadzoną sprawą wynikające z przepisów prawnych. 
Sławek
Szybkość, uprzejmość i precyzja merytoryczna odpowiedzi
Wojciech, 70 lat, Konsultant językowy
Dziękuję za bardzo szybką i wyczerpującą odpowiedź na moje pytanie, oraz na wątpliwości dodatkowe.Chętnie skorzystam ponownie w razie potrzeby. Można tu liczyć na pomoc prawną bez wychodzenia z domu. Polecam
Teresa
Dziękuję za wyjaśnienia. Szybko i wyczerpująco. Oczekiwania spełnione w 100%
Rafał
Szybko, sprawnie i cena ok
Joanna
Uzyskałem jasne i wyczerpujące odpowiedzi do pytania głównego jak i dodatkowego.
Sławomir
Jestem bardzo zadowolona z usługi. Odpowiedź wyczerpująca i bez zbędnego \"bełkotu\". Nie wychodząc z domu i nie tracąc czasu na umawianie się i dojazd otrzymałam poradę prawną.
Kasia, kasjer-dysponent, 30 lat
Rzetelna odpowiedź na pytanie w dość krótkim czasie z możliwością dopytywania nawet po kilku tygodniach - bardzo wygodna opcja. Polecam!
Karina, 45 lat
Bardzo dziękuję. Odpowiedź wystarczająca i rzeczowa.
Czesław
Bardzo szybko i profesjonalnie
Tomasz
Korzystam w waszych porad od lat i polecam każdemu, kto potrzebuje porady prawnej. Co najmniej 4 osoby korzystają z waszych porad z mojego polecenia.
Aleksandra
Uzyskałem wszystkie niezbędne mi informacje
Wiesław
Dziękuję za szybką i profesjonalną odpowiedź.
Renata
Szybkość odpowiedzi oraz wycena usługi
Mirosław, 65 lat, inzynier mechanik
Dziękuję bardzo. Odpowiedź była bardzo pomocna.
Ewka
Dziękuję za szybką, konkretną odpowiedź, bardzo mi pomogła.
Tomasz
Bardzo dziękuję za pisma i wyczerpujące odpowiedzi Panu Markowi Goli, bardzo mi pomógł, doradził i wszystko potoczyło się tak jak mówił. Po prostu majstersztyk. 
Marzena, działalność gospodarcza, 34 lata
Konkretne i bardzo fachowe porady.
Beata, 50 lat
Opinia rozczarowująca, jeśli chodzi o prawo, ale w myśl zasady \"nie zabijaj posłańca\" nie mogę mieć o to pretensji do osoby, która moją sprawa się zajęła. Rzetelnie i całkowicie wytłumaczone wszelkie tematy, jakie poruszyłem, tak więc wątpliwości, co do dalszych kroków nie mam. Szybkość odpowiedzi, a także szczegółowe wytłumaczenie sprawy są w pełni profesjonalne. Dziękuję
Patryk, 35 lat, Automatyk
Dziękuję za zrozumienie i profesjonalizm
Maria, 65 lat
Jesteście solidni i rzetelni.
Barbara, nauczyciel
Jestem bardzo zadowolona z kontaktu z prawnikiem z tej strony internetowej. Otrzymałam poradę fachowa, klarowna i mogłam zadawać dodatkowe pytania oraz załączać kopię dokumentów. Odpowiedzi otrzymywałam w szybkim czasie. Jest to już druga porada prawna z jakiej tutaj skorzystałam w ostatnim czasie. Wspaniale ułatwienie życia bez wizyty w kancelarii prawnej, szczególnie dla osób mieszkających poza Polska. dziękuję:)
Dorota, CAD Specialist, 58 lat
Witam serdecznie Bardzo dziękuję za przygotowanie pisma. Jestem bardzo zadowolona z jasnego zakomunikowania mojego problemu zaskoczyło mnie , że z takich szczątkowych moich informacji wyszło pismo oddające rzetelny obraz stanu faktycznego , a o to mi chodziło. Jak się sprawa potoczy poinformuję niezwłocznie. Życzę wszelkiej pomyślności. Pozdrawiam cały zespół a szczególnie prawnika, który przygotował pismo.
Ramona, informatyk, 32 lata

Problem polisolokat i ich charakteru jest sporny oraz niejednolity w orzecznictwie.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Jak Pan wie i jak wynika z wielu stanowisk i wystąpień Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – polisolokatami potocznie zwane są ubezpieczenia na życie i dożycie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi. To produkty zakładające podział środków w nieznacznej części na ubezpieczenie, a w większości na inwestowanie. Umowa jest zawierana na wiele lat. Konsument jednorazowo lub w określonych okresach wpłaca kwoty. Inwestycja może (ale nie musi, gdyż możliwa jest również strata) przynieść zysk dopiero po wielu latach, np. 10, 15. Zazwyczaj wcześniejsza rezygnacja z zawartej umowy oznacza utratę całości lub części środków.

W nauce prawa przyjmuje się, że polisa na życie stanowi część majątku osobistego małżonka, a tym samym nie stanowi przedmiotu wspólnego majątku małżonków. W piśmiennictwie podkreśla się charakter osobisty umowy ubezpieczenia na życie (Magdalena Szczepańska, Ubezpieczenie na życie. Aspekty prawne, 2008, Oficyna).

Przewaga elementów osobistych, tj. określenie w sposób imienny beneficjenta umowy ubezpieczenia, moim zdaniem nie pozwala zaliczyć tej umowy do składników majątkowych tworzących majątek wspólny małżonków w rozumieniu art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Stosownie do art. 31 K.r.o.:

„§ 1. Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

§ 2. Do majątku wspólnego należą w szczególności:

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych”.

Natomiast według art. 33 K.r.o. – „Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;

3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.”

Należy zaznaczyć, że w opisanym przypadku polisolokata założona została przez jednego z małżonków przed zawarciem związku małżeńskiego (powstania wspólności) i zapewne już wtedy duża część środków została wpłacona. Obecnie na polisolokatę nadal wpływają środki po zawarciu małżeństwa.

Dodatkowo trzeba być świadomym, że uprawnionymi z umowy mogą być tylko ściśle określone w niej osoby. Wierzytelność wynikająca z umowy może być dochodzona jedynie przez samego ubezpieczonego lub w przypadku jego śmierci przez osobę przez niego wskazaną (tj. uposażonego).

Ponadto, abstrahując od charakteru osobistego umowy ubezpieczenia na życie, należy zwrócić uwagę na zapis art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi, że majątek wspólny obejmuje przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania małżeństwa.

Wierzytelność z tytułu umowy ubezpieczenia, czyli prawo do żądania od firmy ubezpieczeniowej skonkretyzowanego świadczenia pieniężnego, powstanie dopiero z upływem określonego czasu, tj. osiągnięcia przez danego małżonka określonego w umowie wieku, z momentem zrealizowania określonego warunku, lub upływie określonego czasu np. 15 lat.

Dopiero kapitał ze zlikwidowanej polisy mógłby stanowić majątek wspólny jako dochód z majątku osobistego każdego z małżonków (art. 31 K.r.o.).

Niemniej jednak uważam, że w postępowaniu o podział wspólnego majątku jedno z małżonków może się domagać rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z nich, poprzez żądanie zwrotu połowy uiszczonych w czasie małżeństwa składek z majątku wspólnego.

Podstawą takiego żądania byłby art. 45 K.r.o., zgodnie z którym:

„§ 1. Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.

§ 2. Zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny.

§ 3. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dług jednego z małżonków został zaspokojony z majątku wspólnego.”

Występują jednak odmienne zapatrywania, bowiem część prawników uważa, że skoro ubezpieczenie na życie zawiera przede wszystkim elementy osobiste (a nie majątkowe), nie można mówić o tym, że płacona składka (pochodząca z majątku wspólnego małżonków) była nakładem czy wydatkiem z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków. Dlatego też wpłacone tytułem umowy ubezpieczenia na życie składki nie podlegają rozliczeniu w ramach podziału majątku wspólnego małżeńskiego.

Problem w tym, że brak jest orzecznictwa Sądu Najwyższego, które wskazywałoby, jak należy traktować finansowanie z majątku wspólnego małżonków umowy na życie jednego z nich.

Całkiem innego zdania są dziennikarze „Dziennika Gazety Prawnej” (Nr z 25.01.2012 r.), którzy stoją na stanowisku, że w skład wspólnego dorobku wypracowanego w trakcie trwania małżeństwa, oprócz mieszkania czy samochodu, wchodzą także polisy ubezpieczenia na życie, przede wszystkim polisy z funkcją kapitałową, które umożliwiają gromadzenie oszczędności i inwestowanie w nie. Jeżeli małżonkowie nie ustanowili wcześniej rozdzielności majątkowej, jednym ze skutków podziału majątku po rozwodzie jest konieczność podziału wspólnego dorobku. W tym trzeba podzielić i polisę ubezpieczenia na życie – podkreśla gazeta.

Moim zdaniem jednak brak jest tutaj przyjęcia, że umowa została zawarta przed zawarciem małżeństwa (powstania wspólności).

Wprawdzie stoję na stanowisku, że środki z tej polisy są majątkiem osobistym (problem, jeżeli do jej zakończenia dojdzie w trakcie trwania wspólności, bowiem może być wtedy uznana za dochód z majątku osobistego jednego z małżonków), jednak wobec wątpliwości jestem zobowiązany odpowiedzieć na Pana dalsze pytania.

W drugim pytaniu, przyjmując teoretycznie, że polisolokata wchodzi do majątku wspólnego małżonków, pyta Pan, czy istnieje możliwość wyłączenia środków z tejże polisolokaty z majątku wspólnego umową małżeńską.

Obecnie umową nie można wyłączyć tych środków, bowiem istnieje wspólność majątkowa, a zgodnie z art. 35 K.r.o. – w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

Najpierw więc należałoby pomiędzy małżonkami ustanowić umownie w formie aktu notarialnego rozdzielność majątkową oraz zawrzeć na piśmie umowę o częściowy podział majątku wspólnego, w której to umowie małżonkowie stwierdzą, że środki na lokacie przechodzą na własność jednego z małżonków. Nie ma innej możliwość, gdyż to, czy dany majątek wejdzie do majątku wspólnego (w czasie trwania wspólności), nie zależy od woli stron, bowiem skład tego majątku regulują przepisy ustaw.

Co innego umowne rozszerzenie wspólności o przedmioty, które miałyby wejść do majątku osobistego. Taka umowa niejako dotycząca przeszłości jest możliwa.

Dalej, jeżeli przyjmiemy, że środki z polisolokaty wchodzą do majątku wspólnego, pyta Pan: co w razie śmierci małżonka niebędącego właścicielem polisolokaty, czy w przypadku dziedziczenia ustawowego jego dziecko z pierwszego małżeństwa ma prawo do środków z tej lokaty?

Jeżeli przyjmiemy, że polisolokata to majątek wspólny (środki na niej zgromadzone) to oczywiście połowa środków z niej wejdzie do spadku po zmarłym małżonku i według ustawy do dziedziczenia po nim będzie powołany w pierwszej kolejności jego małżonek i zstępny (zarówno pochodzący z małżeństwa jak i dzieci pozamałżeńskie). Jest to zasada z jednym i podstawowym zastrzeżeniem – jeżeli w polisie nie została wskazana osoba uposażona.

Osoby wskazane przez ubezpieczonego jako uprawnione do świadczenia w przypadku jego śmierci uzyskują je bezpośrednio od ubezpieczyciela bez konieczności przeprowadzania postępowania spadkowego. Zgodnie z przepisami, licząc od zgłoszenia roszczenia, firma ubezpieczeniowa ma 30 dni na wypłatę pieniędzy. Środki z polisy przelewane są na konto bankowe wskazane przez uposażonego lub przesyłane przekazem pocztowym. Tak więc oszczędności zgromadzone na polisie nie wchodzą w skład tzw. masy spadkowej i dostają je wyłącznie osoby w niej wskazane.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem majątku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Czy przedmioty handlowe z remanentu należą do majątku wspólnego?


Jestem w trakcie rozwodu, chcemy wcześniej podzielić majątek. Prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą, handluję sprzętem domowym z Niemiec. Czy przedmioty handlowe wyszczególnione w remanencie są zaliczane do majątku osobistego i nie podlegają podziałowi?

Rozliczenia przy podziale majątku wspólnego


Jestem w trakcie sprawy rozwodowej i czeka mnie jeszcze sprawa o podział majątku. Dom budowaliśmy w czasie trwania małżeństwa, ale spłata kredytu, który wspólnie zaciągnęliśmy była w gestii męża. W tym czasie oboje pracowaliśmy, jednak moje dochody były niższe od męża. Działka, na której stoi dom została kupiona przez męża ze środków własnych i tak jest to opisane w akcie notarialnym. W księdze wieczystej mąż wpisał tylko siebie, bo uważał, że tylko on jest właścicielem domu. Obecnie straszy mnie, że nie będę miała do tego domu żadnych praw, bo dom stoi na jego działce. Czy rzeczywiście tak jest i będę musiała wyprowadzić się? Czy nie liczy się to, że przez lata tu mieszkałam i wkładałam swoje pieniądze w wyposażenie i bieżące remonty?

Trudny podział majątku po rozwodzie


W trakcie trwania małżeństwa prowadziłem działalność gospodarczą wraz z żoną. Popełniłem błąd, gdyż pozwoliłem, aby żona przepisała firmę na siebie. Po rozwodzie założyłem firmę i jako podwykonawca pracowałem niby u byłej żony. Teraz była żona wypowiedziała mi pracę. Czy mogła tak postąpić? Czy mogę ubiegać się, aby płaciła mi czynsz, bo dwa sklepy, które ona prowadzi, są w naszych wspólnych budynkach? Dodam, że dotychczas nie dzieliliśmy majątku.

Podział majątku a udziały w spółce cywilnej


Moje małżeństwo zostało zawarte 10 lat temu i cały ten czas łączyła nas z żoną wspólność majątkowa, rozwód nie został jeszcze orzeczony. Sześć lat temu wraz z siostrą założyłem spółkę cywilną. Żona nie była jej wspólnikiem. Przy zawieraniu umowy spółki jedynym moim wkładem była praca i kreatywność (brak wkładów finansowych i materialnych). Trzy lata później na działce darowanej mnie i siostrze przez rodziców spółka wybudowała z osiągniętych wyników finansowych budynek. Ponadto spółka zakupiła samochody oraz sprzęt niezbędny przy prowadzeniu działalności firmy. W roku 2010 kupiliśmy razem z żoną mieszkanie i działkę, figurujemy oboje w akcie notarialnym jako współwłaściciele. Które składniki naszego majątku małżeńskiego będą brane pod uwagę przy podziale majątku wspólnego? Czy spółka może nadal działać i np. zakupić kolejne ruchomości, czy będą one wzięte pod uwagę przy podziale?

Jak przeprowadzić podział majątku i zobowiązań po rozwodzie?


Małżeństwo z dwojgiem nieletnich dzieci zdecydowało się na rozwód. Właśnie zapadł wyrok rozwodowy. Przed ślubem została przez przyszłą żonę kupiona działka. Pierwszy dom budowany i wykańczany był podczas trwania małżeństwa. Następnie została kupiona druga działka i na niej stanął drugi dom. Pierwszy dom jest wynajmowany, w drugim mieszkało małżeństwo z dziećmi. W rachubę wchodzi również spłata kredytu. Eksżona z dziećmi pozostała w drugim domu, eksmąż jest zmuszony wynajmować mieszkanie. Jak powinien wyglądać właściwy podział majątku i zobowiązań.

Rozliczenia małżonków, którzy podjęli decyzję o rozwodzie


Zamierzamy rozwieść się z żoną, mamy 6-letnie dziecko. Zakładamy, że zostanie ono z żoną, a ja będę płacił alimenty. Jak powinniśmy rozliczyć to, czego się dorobiliśmy? Żona kupiła działkę jeszcze przed ślubem za pieniądze ze sprzedaży domu po ojcu, z tych pieniędzy wydała również ok. 120 tys. zł na budowę domu. W trakcie budowy wzięliśmy ślub i kredyt hipoteczny na 150 tys. zł. Przez te kilka lat małżeństwa nazbierało się trochę więcej kredytów, ostatecznie mamy ok. 280 tys. zł kredytu hipotecznego i 100 tys. zł gotówkowego. Przez 7 lat naszego małżeństwa pracuję tylko ja, dom jest wart ok. 350 tys. zł. Żony nie stać na spłacanie dalej kredytu hipotecznego, więc dom musimy sprzedać i tu zaczyna się problem: ile powinienem spłacić żonie, zakładając, że będę płacił dalej kredyt gotówkowy, jak powinniśmy to wszystko podzielić? Rozumiem, że dom należy do żony, ale co należy się mnie?

 

Decyzja o rozwodzie i podpisanie papierów


Mąż podjął decyzję o rozwodzie, prześle mi papiery rozwodowe do podpisania. Mamy wspólnie budowany dom – mąż chce go przepisać naszej córce, ale dopiero po śmierci. Ja wolę, by już teraz stała się jego właścicielką, bo mąż jest w nowym związku. Jak mogę do tego doprowadzić?




Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »