Podział majątku dorobkowego małżonków

Marek Gola • Opublikowane: 2014-10-02

W czasie trwania małżeństwa zakupiliśmy z wspólnych pieniędzy działkę rolną. W księgach wieczystych jako właściciel działki figuruje jedynie mąż. Kilka lat temu rozwiedliśmy się, ale nie było podziału majątku. Dwa lata temu złożyłam wniosek o podział majątku dorobkowego. W ubiegłym roku były mąż przekształcił działkę na budowlaną i zaczął budowę domu. Czy mam prawo do domu wybudowanego na działce będącej współwłasnością i czy należą się byłemu mężowi tylko nakłady jakie poczynił na ten dom?

Ustosunkowując się do zadanego przez Panią pytania, uprzejmie wyjaśniam co następuje.

Z treści Pani pytania wynika, iż nieruchomość gruntowa została nabyta ze środków pieniężnych wchodzących w skład majątku wspólnego. Zgodnie z art. 31 § 2 pkt 2 K.r.o. do majątku wspólnego należą w szczególności pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków.

Z punktu widzenia Pani interesu istotnym jest cała treść art. 31 K.r.o., zgodnie z którym:

„Art. 31. § 1. Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

§ 2. Do majątku wspólnego należą w szczególności:

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).”

Innymi słowy nabyte za wchodzące w skład majątku wspólnego pobrane wynagrodzenie za pracę, jak i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków dobra majątkowe należą także do Pani. Nie ma przy tym znaczenia, czy w księdze wieczystej widnieje tylko Pani małżonek.

W chwili obecnej przysługuje Pani prawo żądania wpisania Pani do księgi wieczystej. Z wnioskiem takim należy wystąpić do wydziału ksiąg wieczystych sądu rejonowego właściwego dla położenia nieruchomości. Wniosek o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym będzie miał na celu wskazanie Pani jako współwłaściciela zakupionej za środki wspólne nieruchomości.

Istotnym jest treść art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, zgodnie z którym:

„Art. 10. 1. W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.

2. Roszczenie o usunięcie niezgodności może być ujawnione przez ostrzeżenie. Podstawą wpisu ostrzeżenia jest nieprawomocne orzeczenie sądu lub postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia. Do udzielenia zabezpieczenia nie jest potrzebne wykazanie, że powód ma interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.”

Wyraźnie podkreślić należy, iż to na Pani będzie spoczywał ciężar wykazania, iż środki majątkowe z których nabyta została nieruchomość wchodziły w skład majątku wspólnego. Do wniosku należy także dołączyć odpis aktu małżeństwa oraz odpis aktu notarialnego celem wykazania, iż nieruchomość została nabyta w czasie trwania wspólności ustawowej małżeńskiej.

Pierwszym krokiem powinno być jednak wystąpienie z wnioskiem o wpisanie w księdze wieczystej ostrzeżenia o wszczęciu takiego postępowania. Należy zatem zwrócić się do sądu o wydanie tymczasowego zarządzenia w przedmiocie wpisania do księgi wieczystej ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu.

Wskazać nadto należy na treść art. 191 K.c., zgodnie z którym własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową. Były mąż jest natomiast uprawniony do nakładów, które poczynił. Proszę jednak nie zapomnieć, iż były małżonek jest uprawniony do połowy wartości nieruchomości.

Warto wskazać także na treść art. 231 K.c., zgodnie z którym:

„Art. 231. § 1. Samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, który wzniósł na powierzchni lub pod powierzchnią gruntu budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby właściciel przeniósł na niego własność zajętej działki za odpowiednim wynagrodzeniem.

§ 2. Właściciel gruntu, na którym wzniesiono budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby ten, kto wzniósł budynek lub inne urządzenie, nabył od niego własność działki za odpowiednim wynagrodzeniem.”

W mojej ocenie Pani były mąż nie może skorzystać z uprawnienia o którym mowa w § 1 albowiem nie jest posiadaczem w dobrej wierze.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »