Odzyskanie przedmiotów podarowanych córce i zięciowi

Katarzyna Nosal • Opublikowane: 2015-01-14

Przed ślubem córki kupiłam dla młodych sprzęt AGD i meble oraz wyposażenie mieszkania. Faktury były na mnie i na córkę. Użyczyłam im również część swoich mebli. Kilka miesięcy po ślubie zięć wyrzucił córkę z domu, zmienił zamki. Nie chce oddać nam przedmiotów córki (tych kupionych) i moich (pożyczonych) – aż do rozwodu. Co możemy zrobić, by odzyskać te rzeczy?

W celu rozwiązania Pani problemu w pierwszej kolejności przedstawię zagadnienie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Po zawarciu małżeństwa pomiędzy małżonkami powstaje, w przypadku, gdy nie decydują się oni na umowny ustrój majątkowy, tzw. wspólność małżeńska. Zgodnie z art. 31 §1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy „z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny)”. Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

I tak „do majątku wspólnego wchodzi przede wszystkim:

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych”.

Natomiast do majątku osobistego, zgodnie z art. 33, należą:

„1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;

3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej”.

Należy także pamiętać o brzmieniu art. 34, zgodnie z którym „przedmioty zwykłego urządzenia domowego służące do użytku obojga małżonków są objęte wspólnością ustawową także w wypadku, gdy zostały nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił”.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy w kwestii majątku wspólnego wyjaśnia także, że w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku. Jednak cytowany art. 35 wyraźnie dotyczy jedynie majątku wspólnego. W zakresie majątku osobistego przedmioty należące do tej grupy stanowią zawsze własność tylko jednego małżonka i podlegają regułom związanym z ochroną własności. Przedmioty te nie podlegają podziałowi majątku po rozwodzie, są wyłączone z takiego postępowania. W normalnych warunkach każdy z małżonków zabiera te rzeczy jako swoją własność.

Zatem przedmioty, które Pani kupiła córce, należałoby uznać jako darowiznę. Ponieważ nie obwarowała Pani swojej darowizny stwierdzeniem, że to dla młodych małżonków, należy uznać, że to darowizna klasyczna stanowiąca majątek osobisty córki. W takim przypadku powinna ona móc zabrać te rzeczy z domu męża bez przeszkód. Wprawdzie jest możliwość, że część tych przedmiotów mąż córki uzna za służące do użytku domowego, jednak w tej sytuacji należałoby tylko wykazać, że przedmioty te zostały podarowane córce właśnie ze wskazaniem, że daruje je Pani tylko jej.

Przedmioty, które użyczyła Pani córce i jej mężowi, również nie stanowią własności wspólnej małżonków. Są Pani własnością, a córka i zięć korzystali z nich tylko na podstawie umowy użyczenia. Reguluje ją Kodeks cywilny w art. 710 , który stanowi, że przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nie oznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. W każdym innym wypadku umowy użyczenia zawartej na czas nieoznaczony konieczne jest jej wypowiedzenie, przy czym terminy wypowiedzenia powinny uwzględniać interesy i sytuację obu stron. Wypowiedzenia mogą dokonać obie strony umowy. Ze względu na brak ustawowych terminów wypowiedzenia umowy użyczenia zastosowanie znajdzie art. 3651, który stanowi, że „zobowiązanie bezterminowe o charakterze ciągłym wygasa po wypowiedzeniu przez dłużnika lub wierzyciela z zachowaniem terminów umownych, ustawowych lub zwyczajowych, a w razie braku takich terminów niezwłocznie po wypowiedzeniu”. Musi Pani zatem na piśmie wypowiedzieć zięciowi umowę użyczenia mebli i zażądać ich wydania. Jeśli tego nie uczyni, może Pani zgłosić na policję przywłaszczenie tych przedmiotów przez zięcia. W sądzie cywilnym można natomiast dochodzić wydania rzeczy na podstawie art. 222 Kodeksu cywilnego stanowiącego ochronę właściciela pozbawionego władztwa nad rzeczą.

Podobnie rzecz się ma, jeśli chodzi o przedmioty darowane córce do majątku osobistego. Należy na piśmie wezwać zięcia do ich wydania, wyjaśniając ich status (że jako darowizna stanowią majątek osobisty córki). W piśmie warto przytoczyć wskazane przeze mnie przepisy. Pismo powinno być nadane na poczcie za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Chodzi o udowodnienie, że zięć został poinformowany o Pań stanowisku. Podobnie jak w przypadku rzeczy stanowiących Pani własność córka powinna zgłosić przywłaszczenie lub założyć sprawę cywilną o wydanie tych rzeczy jako jej własności.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »