Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem majątku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odzyskanie pieniędzy od męża w razie rozwodu

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2017-01-09

Jestem 7 lat po ślubie. Mieszkam z moim mężem w mieszkaniu po teściach, na którego wykup dałam pieniądze. Przed około 8 laty teść przepisał mieszkanie na męża. W międzyczasie robiliśmy remont, wyposażaliśmy mieszkanie. W większości pieniądze pochodziły ode mnie. Mąż kupił również za pieniądze ode mnie samochód. Wszystko to przed ślubem. Potwierdzeniem poniesionych nakładów mogą być tylko wyciągi z mojego konta i zbieżność dat transakcji. Czy jest sposób na odzyskanie tych pieniędzy w razie rozwodu?

Kwestie przynależności przedmiotów majątkowych do majątków osobistych bądź wspólnego małżonków są uregulowane w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (K.r.io.).

Stosownie do art. 31 § 1 „z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny)”.

„Do majątku wspólnego należą w szczególności:

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków,

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych”.

Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Zgodnie z art. 33 tej ustawy „do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej,

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił,

3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków,

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość,

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków,

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków,

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej”.

Niewątpliwie więc, jeżeli po zawarciu małżeństwa dochodziło z majątku wspólnego do nakładów na lokal, które jest Pani w stanie udowodnić, to może Pani żądać zwrotu połowy nakładów jako nakładów z majątku wspólnego (lub Pani majątku osobistego) na majątek osobisty Pani męża, jakim był lokal.

Podstawą takiego rozliczenia jest art. 45 K.r.io., zgodnie z którym:

„§ 1. Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.

§ 2. Zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny.

§ 3. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dług jednego z małżonków został zaspokojony z majątku wspólnego”.

Niestety są poglądy, że powyższy przepis nie znajduje zastosowania do rozliczenia nakładów i wydatków dokonanych z majątku osobistego jednego małżonka na majątek osobisty drugiego małżonka. Wskazane masy majątkowe mają charakter autonomiczny i każde z małżonków w stosunku do drugiego małżonka znajduje się w sytuacji takiej, jak osoba obca. Podstawę ewentualnych rozliczeń stanowią przepisy Kodeksu cywilnego. Podlegają one ogólnym regułom dotyczącym przedawnienia roszczeń. Należy jedynie mieć na uwadze art. 121 pkt 3 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na czas trwania małżeństwa, gdy roszczenie przysługuje jednemu z małżonków przeciwko drugiemu. Dochodzenie takich roszczeń następuje w postępowaniu procesowym (art. 13 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego; zob. też postanowienie SN z 9 stycznia 1984 r., sygn. akt III CRN 315/83, Lexis.pl nr 321099 i uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z 14 czerwca 2013 r., sygn. akt II Ca 269/2013, Lexis.pl nr 7250848).

Jednocześnie w orzecznictwie występuje pogląd, że w postępowaniu o podział majątku wspólnego podlegają rozliczeniu także nakłady dokonane z majątku odrębnego (osobistego) jednego z małżonków na taki majątek drugiego małżonka (zob. uchwałę SN z 16 grudnia 1980 r., sygn. akt III CZP 46/80, LexisNexis nr 303623, OSNCP 1981, nr 11, poz. 206). W drodze wyjątku dokonanie takich rozliczeń w postępowaniu o podział majątku wspólnego można dopuścić jedynie wówczas, gdy nakłady na majątek osobisty zostały dokonane zarówno z majątku osobistego drugiego małżonka, jak i majątku wspólnego (tak wyraźnie SN w wyroku z 7 czerwca 2002 r., sygn. akt IV CKN 1108/2000, LexisNexis nr 358937, OSNC 2003, nr 9, poz. 123).

Problem w Pani przypadku jest taki, że tak naprawdę środków na wykup mieszkania nie przeznaczyła Pani na rzecz przyszłego męża, ale na rzecz jego rodziców, bez żadnej umowy w kwestii rozliczeń. Dopiero potem lokal stał się własnością Pani męża, jednak trudno przyjąć, że za środki pieniężne przeznaczone dla przyszłych teściów odpowiada, w razie rozwodu małżonek. Jeżeli już, to moim zdaniem należałoby udowadniać, że środki dla teściów na wykup mieszkania, były pożyczką i żądać od nich jej zwrotu. Jaki to będzie miało skutek, trudno powiedzieć, ale sprawa na pewno nie byłaby prosta.

Podobnie byłoby z nakładami na nieruchomość, kiedy nie stanowiła ona wyłącznej własności Pani męża, a jedynie jego rodziców.

Zaznaczam, że przedawnienie roszczeń z tytułu umowy pożyczki wynosi 10 lat.

W sprawie o podział majątku wspólnego może Pani żądać podziału samochodu, który nabyła Pani razem z mężem przed zawarciem małżeństwa. Moim zdaniem jeżeli środki pochodziły w większości z Pani środków, to samochód ten stanowi Pani własność w wysokości odpowiadającej wartości samochodu i środków przeznaczonych przez Panią na jego zakup. Sprawy te są jednak trudne i wobec sprzeciwu Pani męża rozstrzygnięcie sprawy jest również nie do przewidzenia.

Gdyby do przedmiotowych przesunięć majątkowych doszło w trakcie trwania małżeństwa, sprawa byłaby oczywista. W takim wypadku co do nakładów na lokal możemy mówić jedynie o nakładach na majątek osób trzecich. Dopiero potem ten majątek został przepisany na rzecz Pani partnera, a obecnie męża, i niewątpliwie stanowi jego majątek osobisty. Darowizna nie spowodowała moim zdaniem jednak, że odpowiedzialność za taki nakład wziął na siebie (chyba że zrobił to wyraźnie na piśmie) Pani mąż. Jak do tego podejdzie sąd – trudno powiedzieć.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne tematy

Rozliczenia małżonków, którzy podjęli decyzję o rozwodzie

Zamierzamy rozwieść się z żoną, mamy 6-letnie dziecko. Zakładamy, że zostanie ono z żoną, a ja będę płacił alimenty. Jak powinniśmy rozliczyć to,...

Odliczenie darowizny przekazanej córce przy podziale majątku

Córka jest w trakcie rozwodu, przed ślubem otrzymała od nas, rodziców, darowiznę w postaci działki z rozpoczętą budową domu. Po ślubie...

Wyznanie męża o zdradzie a podział majątku

Mąż wyznał mi, że mnie zdradza od dość dawna. Nie chce jednak rozwodu. Mąż jest udziałowcem w spółce, ja jestem na rencie, ale zajmowałam się...

Obietnice żony przed rozwodem dotyczące majątku

Jestem po obopólnym podjęciu decyzji o rozwodzie. Obecnie mieszkam sam w domku jednorodzinnym na działce, która jest majątkiem żony –...

Rozwiązanie problemu mieszkania po rozwodzie

W lutym 2015 roku nastąpiło rozwiązanie naszego małżeństwa przez rozwód z mojej winy. Przez cały ten okres wynajmuję mieszkanie, ponosząc ogromne...

Spłata brata ze wspólnych środków a prawo do mieszkania po teściowej

Jestem w związku bez rozdzielności majątkowej. Mąż ze wspólnych dochodów ustanowił darowiznę pieniężną na rzecz brata w wysokości połowy...

Uszczuplenie majątku wspólnego

Jestem po rozwodzie z mojej winy, mamy wspólne mieszkanie własnościowe. Ja od przeszło 10 lat przebywam za granicą. Przez cały ten czas pieniądze...

Kto spłaca kredyt sprzed ślubu po rozwodzie?

Wkrótce czeka mnie sprawa rozwodowa (rozwód za porozumieniem stron). W trakcie trwania naszego małżeństwa i za namową męża dokonałam w banku...


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »