xStrona główna > Podział majątku > Odszkodowanie z tytułu wypadku a rozdzielność majątkowa

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem majątku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odszkodowanie z tytułu wypadku a rozdzielność majątkowa

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2016-10-27

Syn na pół roku przed ślubem miał wypadek samochodowy. Już po ślubie i po zakończonym leczeniu otrzymał 20 tys. zł odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu. Teraz, po 5 latach małżeństwa syn i synowa chcą ustanowić rozdzielność majątkową. Czy kwota odszkodowania jest do podziału pomiędzy nich?

Syn i synowa chcą ustanowić rozdzielność majątkową (co nie oznacza rozwodu, jednak rzeczywiście otwiera drogę do podziału majątku wspólnego). Pyta Pani, czy kwota odszkodowania wchodzi do majątku wspólnego, czy też stanowi majątek osobisty syna.

Stosownie do art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) – „z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny)”.

Do majątku wspólnego należą w szczególności:

„1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków,

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych”.

Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Zgodnie z art. 33 tej ustawy – „do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej,

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił,

3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków,

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość,

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków,

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków,

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej”.

Jak więc z tego wynika, do wyłącznego majątku osobistego Pani syna wchodzą przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie jego ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Zasada ta jednak nie obowiązuje, jeżeli syn otrzymał rentę należną mu jako poszkodowanemu z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość.

Ważne jest, aby kwota, jaką syn uzyskał, była dokładnie oznaczona i w związku z jakim zdarzeniem się ona należy.

Przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę to przede wszystkim roszczenia o naprawienie wymienionych szkód oraz kwoty uzyskane w wyniku realizacji przysługujących roszczeń. Kodeks rodzinny i opiekuńczy nawiązuje wyraźnie do uregulowań Kodeksu cywilnego (art. 444 i n. K.c.). Do majątku osobistego wchodzą przy tym zarówno roszczenia o naprawienie szkody na osobie, jak i sumy uzyskane w wyniku realizacji roszczeń.

Do majątku osobistego wchodzą przedmioty majątkowe nabyte jako odszkodowanie za szkodę majątkową na osobie (art. 444 § 1 K.c.), a więc kwoty uzyskane tytułem zwrotu kosztów leczenia, rehabilitacji, także przygotowania do nowego zawodu, jeżeli poszkodowany stał się inwalidą. Bez znaczenia pozostaje, czy wskazane sumy zostały wypłacone jako zwrot kosztów już poniesionych, czy też z góry. Bez znaczenia jest też, czy w wyniku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia jednego z małżonków powstały uszczerbek dotknął także majątku wspólnego.

Poza majątkiem wspólnym pozostają też przedmioty majątkowe uzyskane jako zadośćuczynienie za doznaną szkodę niemajątkową (krzywdę). Chodzi nie tylko o krzywdę związaną z uszkodzeniem ciała bądź wywołaniem rozstroju zdrowia (art. 445 § 1 K.c.), ale także powstałą w wyniku naruszenia innych dóbr osobistych (art. 445 § 2 i art. 448 K.c.). Do majątku osobistego wchodzi również stosowne zadośćuczynienie pieniężne, o którym mowa w art. 446 § 4 K.c.

Jak już wskazałem, ta reguła doznaje wyjątku w odniesieniu do renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb albo zmniejszenia szans powodzenia w przyszłości (art. 442 § 2 i 3 K.c.). Powszechnie wskazuje się, że objęcie tego rodzaju należności wspólnością majątkową jest uzasadnione ich charakterem – stanowią substytut wynagrodzenia za pracę lub innych dochodów, których poszkodowany małżonek nie jest w stanie uzyskać (w całości lub w części).

Wspólnością majątkową objęte są także: renta uregulowana w art. 446 § 2 K.c., stosowne odszkodowanie określone w art. 446 § 3 K.c. oraz tzw. skapitalizowana renta (art. 447 K.c.), przyznawana, gdy poszkodowany stał się inwalidą, a przyznanie jednorazowego odszkodowania ułatwi mu wykonywanie nowego zawodu.

Przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia oraz z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wchodzą do majątku osobistego niezależnie od tego, czy zostały uzyskane na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego czy też innych ustaw (np. regulujących odszkodowania za szkody powstałe w związku ze służbą wojskową, służbą w Policji czy Służbie Granicznej).

Należy więc sprawdzić, z jakiego tytułu i na jakiej podstawie prawnej syn otrzymał odszkodowanie, gdyż, jak widać, rozstrzygnięcia mogą być różne.

Jeżeli jednak było to zwykłe odszkodowanie za uszkodzenie ciała i wywołanie uszczerbku na zdrowiu (art. 444§ 1 K.c.) oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę (445 § 1 K.c.), to kwota uzyskana przez syna weszła do jego majątku osobistego i nawet wskutek rozdzielności majątkowej jego żona nie może żądać podziału tej kwoty.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne tematy

Czy uzyskane pieniądze będą tylko moje w przypadku podziału majątku?

Niestety musze sprzedać dom (stan surowy) wybudowany na mojej działce przed ślubem. Czy pieniądze ze sprzedaży będą moje czy nasze – np. w razie...

Podział mieszkania komunalnego po rozwodzie

Wspólnie z żoną od 2013 r. mamy mieszkanie komunalne. Żona się wyprowadziła, więc wnioskowałem o wymeldowanie jej w trybie administracyjnym...

Podział majątku po latach a prawo do lokalu komunalnego

Mój mąż rozwiódł się 20 lat temu, płacił alimenty. Teraz jego dzieci są pełnoletnie i samodzielne. Zaprzestał więc płacenia na nie i wtedy...

Podział majątku po latach separacji i po rozwodzie

Przed rokiem otrzymaliśmy z mężem rozwód bez orzekania o winie. Zanim do niego doszło, żyliśmy w separacji ok. 8 lat, ale nie była to...


Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »