Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem majątku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Nieruchomości wniesione do wspólnego majątku i ich podział

Autor: Małgorzata Rybarczyk • Opublikowane: 2016-02-15

Obecnie rozwodzę się. Przed małżeństwem byłem w posiadaniu ziemi oraz domu. Kiedy się ożeniłem, żona namówiła mnie do sporządzenia aktu notarialnego, w którym wyodrębniony został zapis, iż ziemia i dom są składnikiem mojego majątku osobistego, ale nieruchomości zostały rozszerzone na obowiązującą w naszym małżeństwie wspólność majątkową – napisano, że odtąd będzie obowiązywać ustrój umownej rozszerzonej wspólności majątkowej małżeńskiej. Czy jest jakaś szansa, aby przy podziale majątku wywalczyć tę część, którą wniosłem do małżeństwa przy takim zapisie aktu notarialnego, lub przy podziale majątku zażądać większej części majątku?

Zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa).

Przez umowę majątkową małżeńską nie można jedynie rozszerzyć wspólności na:

  1. przedmioty majątkowe, które przypadną małżonkowi z tytułu dziedziczenia, zapisu lub darowizny;
  2. prawa majątkowe, które wynikają ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
  3. prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
  4. wierzytelności z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia, o ile nie wchodzą one do wspólności ustawowej, jak również wierzytelności z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę;
  5. niewymagalne jeszcze wierzytelności o wynagrodzenie za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej każdego z małżonków (art. 49 § 1).

W związku z tym umowa przez Państwa zawarta jest ważna i skutkuje uznaniem, iż Pański majątek osobisty nie jest już Pański, a stanowi współwłasność wraz z małżonką. Art. 43 § 1 tegoż Kodeksu stanowi, iż „oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym”. Oznacza to więc, iż przy podziale majątku każdemu z małżonków przysługuje taki sam procent udziałów – po 50% wartości majątku

Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. (art. 43 § 2). Aby jednak można było dochodzić orzeczenia nierównych udziałów w majątku małżonków, wykazać należy i łącznie zachodzą dwie przesłanki, tj.:

  1. zachodzą ważne przesłanki uzasadniające żądanie oraz
  2. zaistniało przyczynienie się małżonków do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu.

Niestety ustawa nie definiuje pojęcia „ważne powody”. Ogólnie mówiąc, rozumie się przez nie takie okoliczności, które oceniane z punktu widzenia zasad współżycia społecznego przemawiają za nieprzyznaniem jednemu z małżonków korzyści z majątku wspólnego w takim zakresie, w jakim nie przyczynił się on do powstania tego majątku. Przy ocenie istnienia „ważnych powodów”, w rozumieniu art. 43 § 2, należy mieć na względzie całokształt postępowania małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej w zakresie wykonywania ciążących na nich obowiązków względem rodziny, którą przez swój związek założyli (postanowienie SN z 5 października 1974 r., sygn. akt III CRN 190/74).

W Komentarzu do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego autorstwa Marka Sychowicza, czytamy, iż ważnymi powodami są także względy natury etycznej, które sprawiają, że w danych okolicznościach równość udziałów małżonków w majątku wspólnym wyraźnie kolidowałaby z zasadami współżycia społecznego.

Przy istnieniu ważnych powodów nie przesądza obciążająca jedno z małżonków wina rozkładu pożycia małżeńskiego, stwierdzona w wyroku rozwodowym lub orzekającym separację, ani ustalenie w wyroku unieważniającym małżeństwo, że jedno z małżonków zawarło je w złej wierze. Również fakt, że jedno z małżonków popełniło przestępstwo i zostało za nie prawomocnie skazane, nie jest wystarczającym powodem do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym.

Zgodnie § 3 art. 43 Kodeksu „przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym”.

Przyczynienie się małżonków do powstania majątku wspólnego stanowią nie tylko ich działania prowadzące bezpośrednio do powiększenia substancji tego majątku, ale także kształtuje je całokształt starań o założoną przez zawarcie małżeństwa rodzinę i zaspokojenie jej potrzeb. O stopniu tego przyczynienia się nie decyduje wyłącznie wysokość zarobków lub innych dochodów osiąganych przez małżonków, wykorzystanych na zaspokojenie potrzeb rodziny. Dla jego określenia ma znaczenie, czy posiadanymi zasobami małżonkowie gospodarują racjonalnie, a w szczególności, czy lekkomyślnie ich nie trwonią.

Tak więc jeżeli uda się Panu wykazać, iż w większej części to Pan przyczyniał się do utrzymania rodziny a także był Pan stroną mocniej zaangażowaną w rozwój związku i rodziny, to może Pan domagać się przyznania Panu udziałów w wyższej wysokości niż ustawowe 50%. Co do zasady zazwyczaj strony wnoszą o orzeczenie podziału w stosunku 75% do 25%.

Pozostała jeszcze kwestia darowizny od teściów na wykończenie domu. Cytowany wyżej art. 49 wyraźnie wskazuje, iż nie jest dopuszczalne rozszerzenie małżeńskiej wspólności majątkowej na przedmioty majątkowe, które przypadną małżonkowi z tytułu dziedziczenia, zapisu lub darowizny. Chodzi tutaj więc o taką darowiznę, która nie została jeszcze dokonana w dniu zawierania umowy majątkowej. Rozszerzenie wspólności na przedmioty wymienione w art. 49 § 1 w żadnym wypadku nie jest dopuszczalne. W ten sposób wzmocniona została ochrona swobody testowania przez spadkodawcę i rozporządzania majątkiem przez darczyńcę, którzy mogą nie wiedzieć o modyfikacji ustroju majątkowego spadkobiercy czy obdarowanego, a których intencją jest dokonanie przysporzenia dla określonej osoby; w razie innej intencji zaś mogą po prostu dokonać przysporzenia na rzecz obojga małżonków. Oznacza to, iż w przypadku gdy darowizna zostanie dokonana na rzecz jednego z małżonków, po dniu zawarcia umowy, to wchodzi ona wyłącznie do majątku obdarowanego. Wynika to z ogólnej zasady przyjętej w art. 33 § 1 pkt 2 („do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił”). Jeżeli przy zgłaszaniu darowizny do US lub podczas podpisywania umowy darowizny zostali Państwo wpisani oboje jako obdarowani, to tylko w takiej sytuacji darowizna będzie waszym majątkiem wspólnym.

Ponieważ darowizna była jedynie dla małżonki i weszła do jej majątku osobistego, to żona może żądać przy podziale majątku zwrotu tej kwoty. Zgodnie z art. 45 zd. 2 „małżonek może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny”. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne tematy

Czy należą mi się wpływy z firmy założonej w czasie trwania małżeństwa?

W 2005 r. założyliśmy z mężem działalność gospodarczą na mnie (jednoosobowa bez udziału osób trzecich). Pełnomocnikiem był mąż. Jeszcze...

Pozorna umowa sprzedaży między byłymi małżonkami

Podczas trwania małżeństwo wspólnie z mężem kupiliśmy auto. Zostało zarejestrowane na mnie. Od roku jesteśmy rozwiedzeni, a majątek nie został...

Czy orzeczenie o winie ma wpływ na podział majątku?

Jestem 6 lat po ślubie, mamy dziecko, żona mnie zdradza z kobietą, na co mam dowody. Rozwód jest właściwie pewny, chciałbym zapytać o kwestie...

Czy rozwiedzeni małżonkowie mogą wspólnie wykupić mieszkanie?

Jesteśmy 7 lat po rozwodzie. Dotychczas nie przeprowadziliśmy podziału majątku, nadal mieszkamy wspólnie. Jest teraz możliwość wykupu mieszkania. Czy...

Były mąż nie chce zwrócić mojej darowizny od rodziców?

Kilka lat temu dostałam darowiznę od rodziców w formie pewnej sumy pieniędzy. Mąż zaproponował, że „rozmnoży” kapitał, więc przekazałam...

Podział majątku w przypadku separacji

Żona złożyła wniosek o separację. Jak wygląda procedura podziału majątku? Jeśli mam jakieś pieniądze, o których druga strona nie wie, czy...

Spłacanie kredytu za córkę i zięcia a podział ich majątku

W 2001 r. z powodu braku zdolności kredytowej córki i zięcia zaciągnęliśmy wraz z nimi (tj. z moim mężem, który zmarł) kredyt na dom....

Wykwaterowanie męża po rozwodzie

Chcę wykwaterować z mojego domu byłego męża (6 lat po rozwodzie). Proponuję mu kawalerkę. Pomimo że proponowane mieszkanie jest dużo lepsze od...


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »