Kategoria: Dzieci

Nazwisko dziecka

Marek Gola • Opublikowane: 2015-05-09

Samotnie wychowuję 9-miesięcznego syna. Jego ojciec łoży na dziecko i spotyka się z nim w wolnym czasie, ale wszelkie obowiązki należą do mnie. To ja jeżdżę z synem do lekarza, na szczepienia, na rehabilitację, opiekuję się nim. Wspólnie łożymy na potrzeby dziecka, ojciec nie ma ograniczonej władzy. Dziecko nosi tylko jego nazwisko i jest to dla mnie uciążliwe, bo często muszę się tłumaczyć, że jestem matką. Czy mogę starać się o zmianę nazwiska dziecka na dwuczłonowe mimo braku zgody na to jego ojca?

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zwanego dalej K.r.io. oraz przepisy ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska.

Poniższa odpowiedź została oparta na następujących faktach i ich prawnej ocenie. Z treści Pani pytania wynika, iż jest Pani matką samotnie wychowującą 9-miesięcznego syna. Ojciec dziecka owszem interesuje się nim, łoży na jego utrzymanie, ale w zasadzie cały ciężar wychowania spoczywa na Pani. To bowiem Pani chodzi z synem na szczepienia, rehabilitację, opiekuje się nim na co dzień. Zainteresowanie ojca występuje, ale jest ono sporadyczne, bowiem widuje się z synem w zależności od wolnego czasu. Obecnie dziecko nosi tylko nazwisko ojca. Pani wolą jest, aby dziecko miało nazwisko łączone.

Co prawda nie wynika to z Pani pytania, ale domniemać należy, iż ojciec dziecka odmawia zgody na zmianę nazwiska dziecka poprzez dołączenie do jego nazwiska Pani nazwiska. Teza zadanego przez Panią pytania każe przyjąć, iż zgoda taka nie będzie udzielona.

Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 wspomnianej ustawy „zmiany imienia lub nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów, w szczególności gdy dotyczą zmiany:

1) imienia lub nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka;

2) na imię lub nazwisko używane;

3) na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione;

4) na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada”.

Zmiana nazwiska jednego z rodziców rozciąga się na małoletnie dzieci pod warunkiem, że drugi z rodziców wyraził na to zgodę, chyba że nie ma on pełnej zdolności do czynności prawnych, nie żyje lub nie jest znany albo jest pozbawiony władzy rodzicielskiej. Jeżeli w chwili zmiany nazwiska dziecko ukończyło 13 lat, do zmiany nazwiska dziecka jest potrzebne także wyrażenie zgody.

W przedstawionej przez Panią sytuacji, tj. przy braku porozumienia między rodzicami, zasadne jest zwrócenie się do sądu opiekuńczego (sąd rejonowy, wydział rodzinny i opiekuńczy), właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka z wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę nazwiska dziecka. Jako że zmiana nazwiska to czynność przekraczająca zwykły zarząd, konieczna jest zgoda sądu na tego rodzaju zmianę. Wyrażenie przez sąd zgody na zmianę nazwiska nie daje jednak Pani 100% gwarancji, iż nazwisko będzie zmienione. Wyraźnie podkreślić należy, że postanowienie wyrażające zgodę na zmianę znosi jedynie brak porozumienia między Państwem co do wniosku o zmianę takiego nazwiska, ale nie skutkuje obligatoryjną jego zmianą. Każdy urząd stanu cywilnego zobowiązany jest bowiem zbadać, czy wniosek znajduje uzasadnienie merytoryczne, tj. czy zachodzą przesłanki do zmiany nazwiska. W mojej ocenie w przedstawionym przez Panią stanie faktycznym zasadne jest argumentowanie, iż władza rodzicielska jest w rzeczywistości niemalże w całości sprawowana przez Panią, a nazwisko ojca stanowi nie lada problem w szczególności w kontaktach z organami administracji publicznej oraz służby zdrowia. Wskazać należy, że doszło do tego, że często nosi Pani ze sobą odpis skrócony aktu urodzenia dziecka, celem udowodnienia jego pochodzenia i swojego przedstawicielstwa ustawowego względem niego, co przy rehabilitacji i rozwoju dziecka jest bardzo uciążliwe. Proszę zauważyć, iż art. 4 wskazuje jedynie przykładowo na podstawy zmiany nazwiska, ustawodawca posługuje się bowiem sformułowaniem „zmiany nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów, w szczególności gdy…”. Innymi słowy, podane cztery przesłanki nie stanowią wyłącznych przesłanek zmiany nazwiska. Mogą wystąpić inne. Warunek jest jednak jeden, żądanie zmiany nazwiska musi być uzasadnione ważnymi przesłankami.

W mojej ocenie, jak wynika z przedstawionego przez Panią stanu faktycznego, ważne powody istnieją, co nie oznacza, że nazwisko na pewno zostanie zmienione. Należy bowiem pamiętać, że decydujące znaczenie ma czynnik ludzki (urzędnik), który rozpoznaje wniosek. W pierwszej jednak kolejności zasadnym jest skierowanie wniosku do sądu o wyrażenie zgody na zmianę nazwiska. Opłata sądowa od wniosku wynosi 40 zł. Złożenie takiego wniosku jest jednak konieczne wówczas, gdy ojciec odmówi wyrażenia zgody na zmianę nazwiska.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »