Mieszkanie zakupione z ukrytych przed żoną środków

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2016-12-22

Mąż kupił swojej córce w trakcie naszego małżeństwa (wspólnota) mieszkanie, ustanawiając ją właścicielką. Środki na zakup mieszkania pochodziły z ukrytych przede mną środków (dochodów). Co w przypadku rozwodu będzie się działo z jej mieszkaniem? Czy mogę dochodzić połowy środków na zakup?

W obecnym stanie prawnym (nie można wykluczyć, że w przyszłości przepisy nie ulegną zmianie) należy zaznaczyć, że kwestie przynależności przedmiotów majątkowych do majątków osobistych bądź wspólnego małżonków są uregulowane w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

Stosownie do art. 31 § 1 „z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny)”.

„Do majątku wspólnego należą w szczególności:

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków,

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych”.

Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Zgodnie z art. 33 tej ustawy „do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej,

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił,

3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków,

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość,

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków,

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków,

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej”.

Zgodnie natomiast z art. 45:

„§ 1. Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.

§ 2. Zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny.

§ 3. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dług jednego z małżonków został zaspokojony z majątku wspólnego”.

Jeżeli więc pieniądze (ukrywane przez Pani męża) nie pochodziły z jego majątku osobistego (np. darowizny lub dziedziczenia), a z majątku wspólnego (np. z jego wynagrodzenia za pracę), to środki na mieszkanie jego córki pochodziły z Państwa majątku wspólnego. Majątek ten został bezprawnie uszczuplony, toteż Pani, w razie rozwodu i podziału majątku, będzie mogła żądać zwrotu połowy tych nakładów na mieszkanie córki Pani męża.

Oczywiście przydałyby się dowody świadczące o tym, że środki te stanowiły majątek wspólny (chociaż w rzeczywistości to Pani mąż będzie musiał udowodnić, skąd w czasie trwania małżeństwa wziął taką sumę pieniędzy).

Gdybym prowadził tego typu sprawę, zażądałbym połowy z tak wydanej sumy. Zasadą jest bowiem, że podział majątku wspólnego obejmuje składniki należące do tego majątku w czasie ustania wspólności oraz istniejące w chwili dokonywania podziału. Rozliczeniu podlega całość stosunków majątkowych między małżonkami, według stanu na dzień ustania wspólności, natomiast przedmiotem podziału pozostaje stan czynny masy majątkowej w czasie orzekania o podziale (Kodeks postępowania cywilnego, Komentarz, pod red. T. Erecińskiego, Warszawa 2012, str. 226). Dla poparcia mojego żądania przedstawiłbym postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2000 r. (sygn. akt V CKN 25/00), zgodnie z którym „treść art. 45 k.r.o. nie wyczerpuje zakresu ewentualnych rozliczeń między małżonkami, dotyczących czasu, kiedy pozostawali oni we wspólności majątkowej. Każdy z małżonków może żądać rozliczenia z tytułu nieuzasadnionego zbycia i roztrwonienia przez drugiego małżonka składników majątku wspólnego. Roszczenie takie ma charakter odszkodowawczy i swą ogólną podstawę znajduje w art. 415 k.c., może zatem obejmować nie tylko powstałą stratę, ale i utracone korzyści, które weszłyby do majątku wspólnego. Rozliczenie tej straty przeprowadza się między innymi w taki sposób, że kwoty, które małżonek obowiązany jest zwrócić na rzecz majątku wspólnego, dolicza się do wartości tego majątku, a następnie zalicza na udział małżonka zobowiązanego do zwrotu”.

Jeżeli więc teoretycznie Państwa majątek wspólny byłby określony na wartość 300 tys. zł, zaś przekazane środki na mieszkania dla córki Pani męża wynosiłyby 200 tys. zł, to majątek wspólny wynosiłby 500 tys. zł. Podzielony zostałby po połowie, czyli po 250 tys. zł, a rzeczywiście Pani mężowi należałoby się 50 tys. zł z tego majątku.

Pani zadaniem na ten moment jest odpowiednie udokumentowanie tej transakcji – zebranie dokumentów o przekazaniu takich środków przez Pani męża i wykazanie, że na ten moment nie otrzymał żadnych darowizn ani spadku, ani nie posiadał innych przysporzeń, które według art. 33 stanowiłyby jego majątek osobisty.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »