Jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych w majątku małżonków

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2016-05-04

Mam pytanie odnośnie podziału oszczędności ulokowanych w funduszach inwestycyjnych. W ciągu małżeństwa zgromadziliśmy niemały majątek ulokowany w funduszach. Czy przy ustanowieniu rozdzielności majątkowej jednostki uczestnictwa są wspólne, czy też należą do majątków osobistych małżonków?

Zacznijmy od zagadnień podstawowych. Kwestie przynależności przedmiotów majątkowych do majątków osobistych bądź wspólnego małżonków są uregulowane w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (K.r.o.).

Stosownie do art. 31 § 1 K.r.o. – z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).

Do majątku wspólnego należą w szczególności:

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków,

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Tak więc jeżeli rozdzielność majątkowa zawarta została u notariusza dopiero teraz (np. kilka lat po zawarciu małżeństwa), to do tego czasu obowiązywał w małżeństwie ustrój wspólności. Jeżeli w tym czasie zakupiono jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych ze środków pochodzących z majątku wspólnego, to jednostki te będą wspólne – Pana i żony. Dochody z tych jednostek (przyrost wartości, jaki powstał w czasie trwania wspólności, również wchodzi do majątku wspólnego).

Od powyższej zasady istnieją wyjątki, bowiem zgodnie z art. 33 tej ustawy – do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej,

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił,

3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków,

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość,

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków,

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków,

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Dalej przejdźmy do wyjaśnienia instytucji umowy majątkowej małżeńskiej ustanawiającej rozdzielność.

Oczywiście umowa taka powinna zostać zawarta u notariusza. Zgodnie z art. 51 K.r.o. – w razie umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej, każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później.

Każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem.

Umowa zawarta u notariusza wywołuje skutki jedynie na przyszłość, toteż jej zawarcie nie zmieni przynależności przedmiotów majątkowych nabytych przed jej zawarciem.

Tak więc jeżeli rozdzielność majątkowa nie została zawarta jednocześnie z chwilą zawarcia małżeństwa, to wszystko, co zostało nabyte w trakcie trwania tej wspólności ze wspólnych środków, należy w połowie także do Pana żony.

Zatem jeżeli Pan nabył z majątku wspólnego małżonków jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, to każdy z małżonków w świetle powołanych powyżej przepisów jest ich współwłaścicielem.

W przypadku ustania wspólności powstaje ze wspólności łącznej współwłasność ułamkowa po 1/2. Pan oraz Pana żona w przypadku ustania wspólnoty możecie złożyć stosowne dyspozycje przeniesienia jednostek uczestnictwa na odrębne rejestry w odpowiednich, ustalonych między sobą proporcjach bądź zbycia tych jednostek i przelewu środków pieniężnych na wskazane rachunki bankowe.

Moim jednak zdaniem powinno najpierw dojść do podziału majątku wspólnego albo w sądzie, albo umownie (u notariusza bądź na piśmie – jeżeli umowa nie dotyczy nieruchomości). Przedstawiając takie porozumienie w funduszu inwestycyjnym, ma on obowiązek działać w sposób, jaki przedstawiłem powyżej.

O szczegóły proszę pytać w funduszach (będą przedstawione w ich regulaminach), w których inwestował Pan pieniądze, jednak nie mogą one działać w sposób sprzeczny z przepisami powszechnie obowiązującymi, czyli wskazanymi przeze mnie.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »