Jak przeprowadzić podział majątku i zobowiązań po rozwodzie?

Eliza Rumowska • Opublikowane: 2016-05-20

Małżeństwo z dwojgiem nieletnich dzieci zdecydowało się na rozwód. Właśnie zapadł wyrok rozwodowy. Przed ślubem została przez przyszłą żonę kupiona działka. Pierwszy dom budowany i wykańczany był podczas trwania małżeństwa. Następnie została kupiona druga działka i na niej stanął drugi dom. Pierwszy dom jest wynajmowany, w drugim mieszkało małżeństwo z dziećmi. W rachubę wchodzi również spłata kredytu. Eksżona z dziećmi pozostała w drugim domu, eksmąż jest zmuszony wynajmować mieszkanie. Jak powinien wyglądać właściwy podział majątku i zobowiązań.

Opis sprawy sugeruje następujący stan majątkowy:

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

  • Działka budowlana stanowiąca osobisty majątek żony (art. 31 pkt 1) K.r.io.).
  • Pozostała część majątku to majątek wspólny, gdyż powstał lub został nabyty po zawarciu małżeństwa, a małżonkowie umów majątkowych nie zawierali – co pozwala domniemywać, że wszystko, co nabywali, stanowi ich wspólny dorobek (art. 31 K.r.io.). Jednak należy zwrócić uwagę, jak i z czego poszczególne składniki majątkowe nabyto, bowiem przy wykazaniu (np. w akcie notarialnym), że żona nabyła dany składnik majątku tylko ze swego majątku osobistego – tworzy się stan, w którym nabyta rzecz wejdzie także do jej majątku osobistego (art. 31 pkt 10) K.r.io.).

Kodeks rodzinny i opiekuńczy (K.r.io.) wprowadza następujący podział składników majątkowych przy obowiązującej z mocy prawa wspólności majątkowej:

„Art. 31. [Wspólność ustawowa; majątek wspólny]

§ 1. Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

§ 2. Do majątku wspólnego należą w szczególności:

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.).

Art. 32

Art. 33. [Majątek osobisty] Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;

3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.”

Tak wygląda stan przynależności składników majątkowych do majątku wspólnego lub osobistego. Przy podziale majątku po rozwodzie odrzucamy to, co jest majątkiem wspólnym, zaś dzielimy te składniki, które stanowią majątek wspólny dorobkowy małżonków.

W tym miejscu pragnę zaznaczyć, że podzielić można majątek, ale nie kredyty. Nawet po podziale majątku nadal byli małżonkowie pozostają współkredytobiorcami i mają takie same obowiązki wobec banku jak przed rozwodem, które nie wynikają z ich stosunków rodzinnych lecz z umowy zawartej z bankiem. Do zmiany tej sytuacji jest konieczna umowa z bankiem, czy też aneks lub ugoda zmieniające zakres obowiązków stron umowy.

Wracając do podziału majątku, aktualnie istnieją dwie możliwości przeprowadzenia podziału – sądowy i u notariusza. Najmniej czasochłonną, lecz dość kosztowną, jest forma umowy notarialnej – wówczas wymagana jest zgodna koncepcja stron co do podziału, czy spłat. Natomiast najtańsza jest droga sądowa, ale na zgodny wniosek o podział majątku – czyli we wniosku zostaje przedstawiona koncepcja podziału, z którą zgadzają się obie strony – sąd niejako tylko to zatwierdza, badając, czy od strony formalnej nie ma uchybień.

Najgorszą z dróg jest spór sądowy o podział majątku, w którym każda ze stron przyjmuje swoją wersje podziału, nie dążąc do wspólnego stanowiska. Wówczas czas trwania i koszty są mnożone niemal w nieskończoność (nawet kilka lat!), co czyni w istocie obie strony przegranymi, bo ich majątek bywa w efekcie końcowym spieniężony, a lwia część uzyskanych pieniędzy idzie nie do kieszeni zainteresowanych, lecz na pokrycie wygenerowanych przez ten czas kosztów, które potrafią sięgać nawet kilkunastu tysięcy złotych.

Warto więc, gdy wyrok rozwodowy się uprawomocni, podjąć negocjacje z drugim ze współmałżonków, aby dojść do kompromisu i uregulować to przed sądem zgodnym wnioskiem o podział albo notarialnie.

Na koniec dodam, że nie ma czegoś takiego jak przepisy odgórnie nakazujące, które składniki i jak mają być dzielone. Dlatego tak istotne jest, by zainteresowane strony (bili małżonkowie) doszli do porozumienia i sami zdecydowali, w jaki sposób podzielą wspólny dorobek. Zdawanie się bowiem na „łaskę i niełaskę sądu” w takich sprawach jest niczym innym jak swojego rodzaju „ubezwłasnowolnieniem majątkowym”, bo już nie eksmałżonkowie a sąd, biegli, komornik itp. podmioty zdecydują za nich, co komu będzie przyznane i jak podzielić majątek.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »