Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem majątku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak po wielu latach podzielić majątek z byłą żoną?

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2015-07-21

Mąż nie dokonał podziału majątku po rozwodzie z pierwszą żoną. W trakcie pierwszego małżeństwa wykupili z ówczesną żoną spółdzielczą kawalerkę. Jak można teraz, po 24 latach od rozwodu, wyczyścić sprawę, by obecnie móc sprzedać tę kawalerkę? Była żona jest osobą chorą i nie ma możliwości kontaktu z nią.

Z informacji wynika, że Pani mąż nie dokonał podziału majątku po rozwodzie z pierwszą żoną.  W trakcie pierwszego małżeństwa wykupili wspólnie z żoną spółdzielczą kawalerkę.

Jak rozumiem, wykupienie kawalerki oznacza, że spółdzielcze lokatorskie prawo do tej kawalerki zostało wykupione na odrębną własność po odpowiednich spłatach na rzecz spółdzielni. Jeżeli obecnie kawalerka stanowi odrębną własność i została wykupiona w trakcie trwania małżeństwa (wspólności majątkowej), to należy stwierdzić, że weszła do majątku wspólnego byłych małżonków.

Zgodnie z art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w brzmieniu obowiązującym w 1991 roku (24 lata od rozwodu) „z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa obejmująca ich dorobek (wspólność ustawowa). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością stanowią majątek odrębny każdego z małżonków”.

Stosownie do art. 32 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

„§ 1. Dorobkiem małżonków są przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.

§ 2. W szczególności stanowią dorobek małżonków:

1) pobrane wynagrodzenie za pracę oraz za inne usługi świadczone osobiście przez któregokolwiek z małżonków;

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z odrębnego majątku każdego z małżonków”.

Stosownie natomiast do art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego „odrębny majątek każdego z małżonków stanowią:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;

3) przedmioty majątkowe nabyte ze środków uzyskanych w zamian za przedmioty wymienione w dwóch punktach poprzedzających;

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;

5) przedmioty majątkowe służące do wykonywania zawodu, jeżeli zostały nabyte ze środków należących do odrębnego majątku małżonka wykonywającego ten zawód; nie dotyczy to jednak przedmiotów służących do prowadzenia gospodarstwa rolnego lub przedsiębiorstwa;

6) prawa niezbywalne;

7) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;

8) wierzytelności o wynagrodzenie za pracę lub za inne usługi świadczone osobiście przez jednego z małżonków;

9) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;

10) prawa autorskie twórcy, prawa twórcy wynalazku, wzoru lub projektu racjonalizatorskiego”.

Obecnie więc nie ma przeszkód do żądania podziału majątku wspólnego, gdyż prawo takie nie ulega przedawnieniu.

Problemy mogą się pojawić we wzajemnych rozliczeniach pomiędzy małżonkami (np. koszty utrzymania mieszkania po ustaniu małżeństwa, koszty nakładów itp.).

Podział majątku można przeprowadzić u notariusza, jeżeli dotyczy nieruchomości lub w braku zgody którejkolwiek ze stron, wniosek o podział może być skierowany do sądu cywilnego.

Wniosek o podział majątku wspólnego powinien wskazywać podstawę ustania wspólności majątkowej, nadto winien być w nim wskazany majątek, którego ma dotyczyć podział sądowy. Wniosek powinien też zawierać żądanie dokonania podziału majątku – należy umieścić takie żądanie wprost w piśmie wszczynającym postępowanie.

Sądowy podział majątku wspólnego powinien obejmować całość majątku, a jedynie z ważnych powodów może być ograniczony do części.

Zgodnie z art. 43 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

„§ 1. Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

§ 2. Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Spadkobiercy małżonka mogą wystąpić z takim żądaniem tylko w wypadku, gdy ich spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo o rozwód.

§ 3. Przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym”.

Ponadto, stosownie do art. 45 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

„§ 1. Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek odrębny. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swego majątku odrębnego na majątek wspólny. Zwrotu dokonywa się przy podziale majątku wspólnego; jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny.

§ 2. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dług jednego z małżonków został zaspokojony z majątku wspólnego”.

Tak więc w toku sprawy o podział majątku dochodzić można ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym; zwrotu wydatków, nakładów i innych świadczeń z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego lub z majątku osobistego na rzecz majątku wspólnego albo rozstrzygnięcia sporu między małżonkami, czy poszczególna rzecz lub prawo wchodzi w skład majątku wspólnego.

Sąd w sprawie o podział majątku powinien ustalić skład i wartość majątku wspólnego oraz jego podział. Sąd z urzędu ustala skład i wartości majątku wspólnego. W toku tego postępowania ustalić winno się roszczenia między małżonkami podlegające rozliczeniu przy podziale majątku wspólnego, powstałe w czasie trwania wspólności oraz po jej ustaniu.

Sąd ustala skład majątku wspólnego według stanu z chwili ustania wspólności małżeńskiej, zaś jego wartość według cen z chwili dokonywania podziału.

Jak wynika z powyższego, sprawy o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej dotyczą wielu aspektów. Wymagane jest nadto, a to zgodnie z ogólną zasadą dowodową, iż obowiązek udowodnienia twierdzeń leży po tej stronie, która wywodzi z nich prawa dla siebie, by dobrze przygotować się do tego postępowania, przez zgromadzenie materiału dowodowego (faktur, rachunków, przelewów bankowych, umów darowizn, itp.), które pomogą wykazać żądane roszczenia.

Niestety trudno przewidzieć, w jaki sposób sąd dokona podziału przedmiotowego mieszkania. Z Pani opisu wynika, że jest to kawalerka, dlatego podział fizyczny nie jest możliwy.

Pozostaje przyznanie kawalerki jednej ze stron na własność ze spłatą drugiej strony i taki sposób sąd prawdopodobnie przyjmie. Jeżeli nie będzie zgody, kto ma otrzymać przedmiotowe mieszkanie, sąd z urzędu przyzna jednej ze stron mieszkanie, a będzie się kierował możliwością spłaty drugiej strony, faktem zamieszkiwania w tym mieszkaniu oraz możliwości mieszkaniowych stron (posiadania już innego miejsca zamieszkania).

Sąd na wyraźny wniosek stron może zarządzić sprzedaż mieszkania w drodze licytacji. Jest to jednak najmniej korzystny sposób podziału, gdyż cena mieszkania uzyskana w licytacji często jest daleka od ceny rynkowej, a ponadto dochodzą wysokie koszty przeprowadzenia takiej licytacji, którymi obciążone będą strony.

Jeżeli w tym lokalu nadal zamieszkuje była żona Pani męża wraz z córką, to prawdopodobnie sąd przyzna jej to mieszkanie, a Pani mężowi spłatę. Jeżeli wiadomo, że spłata nie zostanie wykonana to należałoby wnosić o jej zabezpieczenie poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości. Takie żądanie należy zgłosić sądowi podczas trwania sprawy.

W sprawie będzie konieczna także wycena biegłego, jeżeli była żona Pani męża zaprzeczy wartości mieszkania podanej przez Pani męża we wniosku. Opłata od wniosku wynosi 1000 zł i jest płatna przez wnioskodawcę.

Reasumując, sprawa o podział jest możliwa nawet po 24 latach od ustania małżeństwa, gdyż, jak wspominałem, prawo takie nie ulega przedawnieniu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne materiały

Klauzula wykonalności przeciwko małżonce a rozwód

Przeciwko małżonce dłużnika sąd wydał klauzulę wykonalności z ograniczeniem jej odpowiedzialności do majątku wspólnego. Jeżeli po nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika następuje rozwód, jakie to rodzi skutki dla trwającego procesu egzekucyjnego? Kogo poinformować o rozwodzie, żeby przerwać egzekucję?

Ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym

Od kilkunastu lat sam utrzymuję całą naszą rodzinę – dzieci i żonę. Żona mimo wielokrotnych próśb nie podjęła przez ten czas pracy. Obecnie utrzymuję na studiach 2 dzieci, opłacam wszystkie koszty 3 mieszkań, których jesteśmy właścicielami, oraz koszty 3 samochodów. Kilka miesięcy temu żona wyjechała z kraju, nie informując mnie o tym i podobno znalazła jakąś pracę. Wiem, że zamierza wystąpić o rozwód, a jej głównym celem jest zdobycie połowy naszego majątku. Czy mogę wystąpić sądownie o dołożenie się do utrzymania wspólnego majątku? Czy długi wyjazd można traktować jako porzucenie rodziny? Czy mogę w jakikolwiek sposób zabezpieczyć się przed utratą połowy majątku?

Skomplikowany podział majątku

Pół roku po ślubie podpisaliśmy z mężem u notariusza rozdzielność majątkową. Mąż przed zawarciem związku małżeńskiego posiadał we współudziale ze swoją matką (po 1/2) działkę z domem w stanie surowym otwartym. Rok po ślubie mąż przepisał mi 1/3 ze swojej części nieruchomości. Ja jeszcze przed ślubem sprzedałam mieszkanie, z którego pieniądze (ok. 200 tys. zł) do podpisania rozdzielności stopniowo inwestowałam w dom. Przez cały okres małżeństwa, tj. 4 lata utrzymywałam męża i inwestowałam w dom. Ani ja, ani on nie mamy faktur na to, ile każde z nas przeznaczyło pieniędzy na budowę i wykończenie domu. Jedyne co posiadam, to umowę pożyczki z pracy na cele budowlane, wziętą już po podpisaniu rozdzielności. Nie układa się nam od pewnego czasu, dlatego chciałabym wiedzieć, jak wyglądałby w naszej sytuacji podział majątku.

Dom na kredyt przed zawarciem małżeństwa

Z mężem jesteśmy razem od 5 lat, ale ślub wzięliśmy w ubiegłym roku. Na trzy miesiące przed ślubem mąż kupił na kredyt dom z działką, w którym mieszkamy. Mąż twierdzi, że w przypadku rozwodu czy śmierci nie będzie mi się należała połowa, bo kredyt jest tylko na niego. To mi się wydaje nie w porządku, bo kredyt spłacamy razem. Myślałam, że w małżeństwie majątek dzieli się na pół, proszę mi to wyjaśnić, bo nie chciałabym zostać w razie czego z niczym. Mam dwoje dzieci z poprzedniego związku i teraz urodziło nam się nasze wspólne.

Podział majątku po uprzednim rozszerzeniu wspólności majątkowej

Jestem kilka lat po rozwodzie i chciałaby przeprowadzić podział majątku. Razem z mężem wybudowaliśmy dom na działce, którą dostałam od rodziców przed ślubem. W księdze wieczystej widnieje tylko moje nazwisko jako jedynej właścicielki, ale pamiętam, że niedługo po ślubie została rozszerzona wspólność majątkowa. Nie mam w domu tego dokumentu. Jak wobec tego wyglądał będzie podział majątku?

Podział działalności gospodarczej między małżonków

Jesteśmy małżeństwem od 25 lat, nie mamy rozdzielności majątkowej. Mąż prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Moje pytanie dotyczy sposobów podziału majątku wspólnego, a w szczególności firmy męża. Jak może wyglądać podział firmy?

Umowa notarialna dotycząca podziału majątku po rozwodzie

Moi rodzice niedawno się rozwiedli, obecnie trwa sprawa o podział majątku wspólnego, w skład którego wchodzi przede wszystkim mieszkanie, które zostało wycenione na kwotę 100 tys. zł. Rodzice mają już termin kolejnej rozprawy. Mama chciałaby podziału w ten sposób, że mieszkanie zostanie przyznane byłemu mężowi ze spłatą na jej rzecz. Na taki podział jednak nie zgadza się ojciec, gdyż nie jest w stanie spłacić mamy. Rodzice chcieliby więc sprzedać mieszkanie i podzielić się uzyskaną ceną. Jak skonstruować umowę notarialną, w której ja wykupuję mamy udział w mieszkaniu i tym samym staję się w połowie właścicielką mieszkania? Druga połowa zostałaby ojcu, jednak pod warunkiem że musiałby pokrywać opłaty. Jak ta nasza współwłasność wyglądałaby po śmierci ojca? Mam brata, poza tym ojciec może powtórnie się ożenić, jaka byłaby wtedy moja sytuacja, jakie musiałabym ponieść koszty i co z podatkiem dochodowym?

Spłacanie kredytu za córkę i zięcia a podział ich majątku

W 2001 r. z powodu braku zdolności kredytowej córki i zięcia zaciągnęliśmy wraz z nimi (tj. z moim mężem, który zmarł) kredyt na dom. Właścicielem nieruchomości są młodzi. Kredyt od początku spłacam tylko ja (dowód – zlecenie stałe przelewu całej raty). Obecnie sąd dokonał podziału ich majątku. Córka ma zwrócić część kredytu na rzecz męża. Jak teraz postąpić, by otrzymać od byłego męża córki zwrot spłaconego przeze mnie kredytu? Jaki to typ roszczenia?


Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »