Jak rozliczyć nakłady i koszty z majątku wspólnego na majątek osobisty?

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2019-07-03

Jak rozliczyć nakłady i koszty z majątku wspólnego na mój majątek osobisty? Podział majątku ruchomego mamy już uzgodniony. Związek małżeński zawarliśmy 3 lata temu. Żyliśmy w małżeńskiej wspólności ustawowej. Wyrok rozwodowy zapadł przed miesiącem. Chcemy ugodowego podziału majątku i nakładów, ale z zachowaniem obowiązujących przepisów. Zapewniłam rodzinie warunki mieszkaniowe – zamieszkaliśmy w mieszkaniu, które otrzymałam aktem darowizny przed ślubem. Zgodnie podjęliśmy decyzję o remoncie mieszkania. Remont przeprowadzony przez nas 2 lata temu polegał na wymianie istniejących, ale już zużytych elementów. Wymieniliśmy płytki i tzw. biały montaż. Lampy sufitowe zastąpiliśmy plafonami. Parkiet został przykryty panelami podłogowymi, ściany pomalowane, a tylko w jednym pokoju wyrównane gładzią gipsową. Remont robiła firma budowlana. Za zgodą męża wzięłam pożyczkę na pokrycie części kosztów remontu w wysokości 11 tys. zł, z czego 7 tys. zł spłaciłam we wspólności majątkowej. Wszystkie pozostałe nakłady i koszty zaspokojone były z naszych wynagrodzeń. Czy jakiekolwiek wyżej wymienione nakłady służyły zaspokojeniu potrzeb rodziny? Czy wszystkie wydatki podlegają rozliczeniu po połowie?

Przedmiotową problematyką wielokrotnie zajmował się Sąd Najwyższy. Najpierw należy zauważyć, że według dominującego poglądu, na podstawie art. 45 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) można żądać zwrotu tylko równowartości poczynionych nakładów i wydatków, zaś ich wartość ustala się, uwzględniając ich stan z chwili dokonania, a ceny z daty orzekania o zwrocie. W konsekwencji przy ustalaniu równowartości nakładów podlegających zwrotowi powinno się uwzględniać – choć wyrażone zostało także odmienne zapatrywanie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 10 lipca 1976 r., III CRN 126/76) – ich amortyzację. Podobnie koszty wadliwie wykonanych prac, tj. koszty poniesione nieefektywnie, nie powinny być objęte zwrotem na podstawie art. 45 K.r.o.

Z kolei z art. 23 i 27 K.r.o. wynika wzajemny obowiązek małżonków udzielania sobie pomocy i przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny. Konsekwencją nałożenia na małżonków tego obowiązku jest przewidziane w art. 45 § 1 zdanie trzecie K.r.o. wyłączenie co do zasady możliwości wzajemnego żądania przez byłych małżonków przy podziale majątku wspólnego zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny; od zasady tej wymieniony przepis dopuszcza wyjątek jedynie co do tych wydatków i nakładów, które zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności. Wspomniane natomiast uzasadnienie ustanowienia regulacji zawartej w art. 45 § 1 zdanie trzecie K.r.o., nawiązujące do treści art. 23 i 27 K.r.o., zdecydowanie przemawia – jak się wskazuje w literaturze przedmiotu – za objęciem tą regulacją zarówno nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny, jak i nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty. Nierzadkie są sytuacje, w których składniki majątku osobistego, jak np. mieszkanie jednego z małżonków (czyli tak jak w tej sprawie), są używane do zaspokajania potrzeb rodziny. Wówczas również nakłady na te składniki pochodzące z majątku wspólnego mogą i z reguły będą służyć zaspokajaniu potrzeb rodziny. Przykładem takich nakładów może być właśnie remont lub przebudowa ze środków majątku wspólnego małżonków mieszkania stanowiącego własność jednego z nich, w którym oni mieszkali.

Z opisu stanu faktycznego wynika, iż jednak nakłady zwiększyły wartość nieruchomości (wymiana zużytych elementów, zastąpienie ich nowymi). W tym zakresie mąż może dochodzić ich rozliczenia.

Jeżeli Państwo mieszkaliście w tym mieszkaniu i korzystaliście z niego, to jest to zaspokajanie potrzeb rodziny. Położenie paneli czyli jednak czegoś nowego w jakimś zakresie może być uznane za zwiększenie wartości nieruchomości.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jak rozliczyć nakłady i koszty z majątku wspólnego na majątek osobisty?


Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »