Inwestycje z majątku wspólnego małżeństwa a zachowanie odrębności majątku osobistego

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2018-08-20

Mamy z mężem wspólność majątkową. Ja prowadzę swoją firmę, która w świetle prawa należy do naszej wspólności ustawowej. Mąż uprawia wolny zawód, czyli jest freelancerem. Niedawno otrzymał darowiznę pieniężną od rodziców, po czym zakupił za te środki ziemię, która jest jego majątkiem osobistym. Chcielibyśmy z mężem prowadzić wspólne działania na tej ziemi. Jednak zależy mnie, aby inwestycje z majątku wspólnego na majątek osobisty pozostały naszym wspólnym majątkiem, zachowując odrębność majątku osobistego męża do ziemi. Chodzi również o działania na tej nieruchomości w związku z działalnością gospodarczą. Co można w tym przypadku zrobić, aby zabezpieczyć interesy moje i męża, prowadząc działania, w tym działania mojej firmy, na majątku osobistym męża?

Nie muszą Państwo podejmować żadnych czynności formalno-prawnych. Pani inicjatywa może ograniczyć się do dokonania czynności faktycznych, tj. zgromadzenia faktur, rachunków potwierdzających, iż na nieruchomość dokonano nakładów z majątku wspólnego. Wspólność ustawowa jest wspólnością majątkową obejmującą dorobek małżonków, na który składają się przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności przez oboje małżonków lub przez jedno z nich (aktualne brzmienie art. 31 § 1 K.r.o.), z wyjątkiem przedmiotów taksatywnie wymienionych w art. 33 K.r.o. (pkt 2-10), z modyfikacją wynikającą obecnie z art. 34 K.r.o. Dorobkiem małżonków są także pobrane wynagrodzenia za pracę oraz dochody z innej działalności zarobkowej, a także z majątku wspólnego oraz osobistego każdego z małżonków (aktualne brzmienie art. 31 § 2 K.r.o.). O przynależności określonego składnika do majątku wspólnego nie decydują zatem okoliczności związane ze sposobem i formą jego nabycia, czy udziałem w transakcji obojga małżonków, ale przede wszystkim czas nabycia, który przypadać musi na okres trwania wspólności ustawowej. Nadto należy podnieść, że zgodnie z dyspozycją art. 45 § 1 K.r.o. – każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, jak również może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Pojęciem majątku wspólnego należy przy tym obejmować nie tylko aktywa, które potocznie są utożsamiane z majątkiem, ale także pasywa, które z woli małżonków stały się elementem dorobku. W sprawie o podział majątku wspólnego o zwrocie wydatków i nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty (odrębny) jednego z małżonków sąd orzeka bez osobnego żądania uczestników postępowania – opowiedział się już za tym Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 16 października 1997 r., II CKN 395/97.

Skoro dla orzeczenia o zwrocie wydatków i nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków nie jest potrzebny osobny wniosek, nie można uzależnić od inicjatywy dowodowej uczestników postępowania ani ustalenia, że wydatki i nakłady zostały poczynione, ani też jaka jest ich wartość. W sprawie o podział majątku wspólnego sąd obowiązany jest z urzędu ustalić, czy i jakie wydatki i nakłady poczynione zostały z majątku wspólnego na majątek osobisty i jaka jest ich wartość oraz obowiązany jest orzec o ich zwrocie. Obowiązek orzeczenia z urzędu nie oznacza jednak, że sąd może prowadzić dochodzenie w celu wykrycia dowodów na okoliczność, czy, i jakie wydatki oraz nakłady poczynione zostały z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków i jaka jest ich wartość. Podstawę do dokonania ustaleń w tym zakresie stanowi cały materiał zebrany w sprawie. W interesie jednego z małżonków leży najczęściej wykazanie, że określone wydatki i nakłady zostały poczynione oraz jaka jest ich wartość, i w jego interesie jest powołanie na tę okoliczność odpowiednich dowodów. Celem ustalenia, że wydatki i nakłady zostały poczynione oraz jaka jest ich wartość, sąd powinien przeprowadzić dowody z urzędu tylko wówczas, gdy okoliczności sprawy wskazują na poczynienie takich wydatków i nakładów, a nie ma dowodów na tę okoliczność, powołanych przez uczestników postępowania, i gdy materiał zebrany w sprawie wskazuje na istnienie odpowiednich środków dowodowych. Obowiązkiem sądu jest przeciwdziałanie przewlekaniu postępowania (art. 6 K.p.c.), nie ma zatem przeszkód do odpowiedniego stosowania w sprawie o podział majątku wspólnego art. 207 § 3 w związku z art. 13 § 2 K.p.c. Jego stosowanie w tym postępowaniu jest wręcz konieczne, gdy mimo że toczy się przez dłuższy czas, uczestnicy postępowania zgłaszają wciąż nowe twierdzenia, zarzuty i dowody.

Zgodnie więc z powyższym nie ma potrzeby dokonywania jakichkolwiek czynności, gdyż Państwa interesy są zabezpieczone przepisami prawa.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »