Kategoria: Alimenty

Egzekucja należności za zaległe alimenty

Marek Gola • Opublikowane: 2015-03-23

Ojciec dziecka nie płaci alimentów, mimo że są zasądzone. Komornik nie może ich wyegzekwować. Dostaję pieniądze z funduszu alimentacyjnego, ale nie tyle, ile ma mi płacić były partner. Jak doprowadzić do egzekucji należności?

Podstawę prawną niniejszej odpowiedzi stanowią przepisy Kodeku karnego, zwanego dalej K.k. Z treści Pana pytana wynika, że na mocy wyroku sądu ojciec dziecka zobowiązany jest do łożenia na utrzymanie dziecka. Ma mocy tytułu wykonawczego komornik prowadzi w chwili obecnej postępowanie egzekucyjne, które okazuje się bezskuteczne. Ojciec dziecka na stałe mieszka w Niemczech, gdzie prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Z treści Pani pytania wynika, iż ojciec dziecka ma zdolność finansową do zapłaty za alimenty.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Istotna z punktu widzenia Pani interesu jest treść art. 209 § 1 K.k.:

„Art. 209. § 1. Kto uporczywie uchyla się od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby i przez to naraża ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2. Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego.

§ 3. Jeżeli pokrzywdzonemu przyznano odpowiednie świadczenia rodzinne albo świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, ściganie odbywa się z urzędu”.

W art. 209 § 1 określone zostało przestępstwo niealimentacji, którego istota polega na uporczywym uchylaniu się od realizacji obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby, przez co naraża się ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

Wyraźnie podkreślić należy, iż sprawca takiego przestępstwa swoim działaniem uporczywie uchyla się od łożenia na utrzymanie wskazanych w przepisie osób. Uchylanie się od łożenia na utrzymanie innej osoby polega na niewykonywaniu przez sprawcę ciążącego na nim obowiązku, mimo że istnieją po jego stronie możliwości realizacji tego obowiązku. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 19 grudnia 1979 r. (sygn. akt V KRN 297/79, OSNPG 1980, nr 6, poz. 79): „uchylanie się od obowiązku łożenia na utrzymanie osoby uprawnionej do alimentacji zachodzi wtedy, gdy zobowiązany, mając obiektywną możliwość wykonywania tego obowiązku, nie dopełnia go ze złej woli. Uporczywe uchylanie się oznacza długotrwałe postępowanie nacechowane nieustępliwością. W pojęciu uchylania się jest zawarty negatywny stosunek psychiczny osoby zobowiązanej do nałożonego na nią obowiązku, sprawiający, że nie dopełnił on tego obowiązku, mimo że ma możliwości jego wykonania”.

Z czynem, o którym mowa w art. 209 K.k., mamy do czynienia wówczas, jeżeli wystąpi skutek w postaci niealimentacji.

Należy nadto wskazać na pogląd przedstawiony przez Sąd Apelacyjny w Katowicach w postanowieniu z dniu 12 stycznia 2005 r., sygn. akt II AKa 1/2005, zgodnie z którym „dla realizacji występku, o jakim mowa w przepisie art. 209 § 1 kk, niezbędne jest m.in. nie budzące wątpliwości wykazanie, iż w wyniku zaniechania, rozumianego jako uporczywe uchylanie się, przez sprawcę obowiązku łożenia na utrzymanie osoby najbliższej, pokrzywdzony narażony został na niemożność zaspokojenia podstawowych, a nie wszystkich, potrzeb życiowych. Stan taki oznacza, że w sytuacji zaspokojenia w inny sposób pokrzywdzonemu potrzeb, tak fizycznych, jak i duchowych, o jakich mowa wyżej, brak jest podstaw do penalizacji zachowania sprawcy, nawet wówczas, gdy ten uporczywie uchylał się od alimentacji, co w ostatniej sytuacji rodzi jedynie odpowiedzialność cywilną”.

Odpowiedzialność karna za czyn z art. 209 § 1 K.k. nie może występować w sytuacji, kiedy nie mamy do czynienia z uporczywym uchylaniem się od obowiązku alimentacyjnego. Innymi słowy uporczywe uchylanie się będzie występowało, gdy będzie ojciec dysponował środkami pieniężnymi ale nie będzie płacił alimentów. Jeżeli nie ma wystarczających środków pieniężnych na pokrycie alimentów, co do zasady nie można mówić o uporczywym uchylaniu się od alimentów. Uchylać się można wówczas, gdy ma się środki pieniężne.

Czyn z art. 209 § 1 K.k. podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2, w związku z powyższym karalność na mocy art. 101 § 1 pkt 4 K.k. przestępstwa ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło lat 5 lat. Jeżeli w okresie przewidzianym w art. 101 wszczęto postępowanie przeciwko osobie, karalność popełnionego przez nią przestępstwa określonego w § 1 pkt 1–3 ustaje z upływem 10 lat, a w pozostałych wypadkach – z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu.

W mojej ocenie skoro ojciec dziecka nie chce dobrowolnie płacić alimentów, należy zastosować środek ostateczny, jakim jest złożenie zawiadomienia o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełniania przestępstwa winno być w mojej ocenie złożone na piśmie, bowiem w takiej sytuacji jest Pani w stanie w sposób możliwie najpełniejszy przedstawić sytuację.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »