Darowanie udziału w domu nowej małżonce

Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 2016-11-16

Jestem w trakcie trudnego i długiego rozwodu, bo żona to kobieta bez skrupułów. Mieszkam już z nową partnerką, z którą chcę się ożenić zaraz po rozwodzie. Z byłą żoną mam wspólny dom, który przepisała nam w drodze darowizny moja mama. Dom jest współwłasnością małżeńską po 1/2. Jestem świadom, że tak jak żona utrudnia rozwód, tak też będzie z podziałem majątku, dlatego mam pytanie: kiedy już ożenię się z moją partnerką, czy będę mógł jej darować moją część majątku i to ona byłaby wtedy współwłaścicielką domu z moją byłą żoną? I drugie pytanie: mam dwoje dzieci, które wydziedziczyłem, ponieważ nie chcą utrzymywać ze mną kontaktu. Gdybym umarł, czy moja partnerka, a potem druga żona, dziedziczy wszystko?

W Pańskim jeszcze istniejącym małżeństwie formalnie panuje ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej – jest to współwłasność łączna. Oznacza to, że dopóki trwa małżeństwo, nie jest możliwy podział majątku wspólnego ani dysponowanie przez małżonków swoim udziałem w tym majątku ani udziałem, jaki przypadnie mu w razie ustania wspólności majątkowej. Jak wskazuje Kodeks rodzinny i opiekuńczy (K.r.o.):

Art. 35. W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

Z chwilą uprawomocnienia się wyroku o rozwodzie wspólność majątkowa łączna zamieni się we wspólność ułamkową. A to umożliwia już podział rzeczy wspólnej oraz rozporządzanie udziałem w takiej rzeczy.

Dla Pana oznacza to, że będzie Pan mógł darować swojej nowej małżonce udział w domu, jaki będzie Pan posiadał po orzeczeniu rozwodu z poprzednią małżonką. W ten sposób Pana nowa małżonka byłaby współwłaścicielem domu razem z Pana byłą małżonką.

Wydziedziczenie oznacza określone działanie wobec określonych osób wskazanych w testamencie.

Jak wynika z Kodeksu cywilnego (K.c.):

Art. 1008. Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:

1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;

2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;

3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.”

Gdyby wydziedziczył Pan swoje dzieci w testamencie, wskazując przyczynę wydziedziczenia, nie byłyby one spadkobiercami testamentowymi oraz ustawowymi po Panu, a ponadto nie miałyby prawa do zachowku po Pana śmierci.

Dzieci mogą jednak w sądzie walczyć o uznanie wydziedziczenia za nieprawidłowe i w razie uzyskania pozytywnego dla siebie wyroku staną się spadkobiercami ustawowymi uprawnionymi do zachowku po Panu.

Jednakże wydziedziczenie, o jakim Pan pisze, dotyczyłoby tylko Pana dzieci a nie wnuków.

Dzieci jako wydziedziczone uznane byłyby za osoby, które zmarły przed Panem. W takiej sytuacji w ich miejsce jako Pana spadkobiercy ustawowi weszłyby ich dzieci (Pana wnuki) i one ewentualnie miałyby prawo do zachowku. Według Kodeksu cywilnego:

Art. 1002. Roszczenie z tytułu zachowku przechodzi na spadkobiercę osoby uprawnionej do zachowku tylko wtedy, gdy spadkobierca ten należy do osób uprawnionych do zachowku po pierwszym spadkodawcy.”

Jak jednak zrozumiałem, chciałby Pan sporządzić testament i w nim ustanowić swoją nową małżonkę jedynym spadkobiercą. To wystarczy do tego, aby tylko ona dziedziczyła cały Pana majątek.

Gdyby dzieci uzyskały jednak w sądzie wyrok uznający wydziedziczenie za nieprawidłowe – przy testamencie z Pana nową małżonką jako spadkobierczynią całego majątku – ani dzieci, ani wnuki nie staną się spadkobiercami testamentowymi po Panu. Staną się tylko spadkobiercami ustawowymi uprawnionymi do zachowku po Panu.

Testament bez wydziedziczenia nie pozbawia jednak dzieci oraz wnuków prawa do zachowku. Aby ani dzieci, ani wnuki nie żądały od Pańskiej nowej małżonki zachowku, musiałby Pan ich wszystkich wydziedziczyć w sporządzonym testamencie.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »