Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z rozdzielnością majątkową
lub intercyzą? Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy warto przeprowadzić rozdzielność majątkową?

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2015-05-17

Od kilkunastu lat prowadzę działalność gospodarczą; od pięciu lat jestem żonaty – nie przeprowadzaliśmy z żoną rozdzielności majątkowej. Jednak w obecnej sytuacji mocno się nad tym zastanawiamy. Mianowicie ze względu na zadłużenie mojej firmy, które powstało już w trakcie małżeństwa, byłem zmuszony zawiesić działalność. Gdybyśmy teraz przeprowadzili rozdzielność majątkową, a następnie żona założyłaby firmę, czy wierzyciele mieliby prawo zająć konto firmowe żony w związku z moimi zobowiązaniami? Czy w takiej sytuacji jak nasza warto jeszcze przeprowadzać rozdzielność?

Tomasz Krupiński

»Wybrane opinie klientów

Fachowa i szybka pomoc, jeśli kiedykolwiek jeszcze będę miał konieczność skorzystania z porady prawnej na pewno skieruję się do serwisu eporady24 Już zdążyłem polecić eporady kilku znajomym.
Adrian
Odpowiedź bardzo mi pomogła. Była wnikliwa i wyczerpująca. 
Ewa
Bardzo dobrze rozwinięta odpowiedź na pytanie główne oraz dodatkowe. Dodatkowe informacje związane z prowadzoną sprawą wynikające z przepisów prawnych. 
Sławek
Szybkość, uprzejmość i precyzja merytoryczna odpowiedzi
Wojciech, 70 lat, Konsultant językowy
Dziękuję za bardzo szybką i wyczerpującą odpowiedź na moje pytanie, oraz na wątpliwości dodatkowe.Chętnie skorzystam ponownie w razie potrzeby. Można tu liczyć na pomoc prawną bez wychodzenia z domu. Polecam
Teresa
Dziękuję za wyjaśnienia. Szybko i wyczerpująco. Oczekiwania spełnione w 100%
Rafał
Szybko, sprawnie i cena ok
Joanna
Uzyskałem jasne i wyczerpujące odpowiedzi do pytania głównego jak i dodatkowego.
Sławomir
Jestem bardzo zadowolona z usługi. Odpowiedź wyczerpująca i bez zbędnego \"bełkotu\". Nie wychodząc z domu i nie tracąc czasu na umawianie się i dojazd otrzymałam poradę prawną.
Kasia, kasjer-dysponent, 30 lat
Rzetelna odpowiedź na pytanie w dość krótkim czasie z możliwością dopytywania nawet po kilku tygodniach - bardzo wygodna opcja. Polecam!
Karina, 45 lat
Bardzo dziękuję. Odpowiedź wystarczająca i rzeczowa.
Czesław
Bardzo szybko i profesjonalnie
Tomasz
Korzystam w waszych porad od lat i polecam każdemu, kto potrzebuje porady prawnej. Co najmniej 4 osoby korzystają z waszych porad z mojego polecenia.
Aleksandra
Uzyskałem wszystkie niezbędne mi informacje
Wiesław
Dziękuję za szybką i profesjonalną odpowiedź.
Renata
Szybkość odpowiedzi oraz wycena usługi
Mirosław, 65 lat, inzynier mechanik
Dziękuję bardzo. Odpowiedź była bardzo pomocna.
Ewka
Dziękuję za szybką, konkretną odpowiedź, bardzo mi pomogła.
Tomasz
Bardzo dziękuję za pisma i wyczerpujące odpowiedzi Panu Markowi Goli, bardzo mi pomógł, doradził i wszystko potoczyło się tak jak mówił. Po prostu majstersztyk. 
Marzena, działalność gospodarcza, 34 lata
Konkretne i bardzo fachowe porady.
Beata, 50 lat
Opinia rozczarowująca, jeśli chodzi o prawo, ale w myśl zasady \"nie zabijaj posłańca\" nie mogę mieć o to pretensji do osoby, która moją sprawa się zajęła. Rzetelnie i całkowicie wytłumaczone wszelkie tematy, jakie poruszyłem, tak więc wątpliwości, co do dalszych kroków nie mam. Szybkość odpowiedzi, a także szczegółowe wytłumaczenie sprawy są w pełni profesjonalne. Dziękuję
Patryk, 35 lat, Automatyk
Dziękuję za zrozumienie i profesjonalizm
Maria, 65 lat
Jesteście solidni i rzetelni.
Barbara, nauczyciel
Jestem bardzo zadowolona z kontaktu z prawnikiem z tej strony internetowej. Otrzymałam poradę fachowa, klarowna i mogłam zadawać dodatkowe pytania oraz załączać kopię dokumentów. Odpowiedzi otrzymywałam w szybkim czasie. Jest to już druga porada prawna z jakiej tutaj skorzystałam w ostatnim czasie. Wspaniale ułatwienie życia bez wizyty w kancelarii prawnej, szczególnie dla osób mieszkających poza Polska. dziękuję:)
Dorota, CAD Specialist, 58 lat
Witam serdecznie Bardzo dziękuję za przygotowanie pisma. Jestem bardzo zadowolona z jasnego zakomunikowania mojego problemu zaskoczyło mnie , że z takich szczątkowych moich informacji wyszło pismo oddające rzetelny obraz stanu faktycznego , a o to mi chodziło. Jak się sprawa potoczy poinformuję niezwłocznie. Życzę wszelkiej pomyślności. Pozdrawiam cały zespół a szczególnie prawnika, który przygotował pismo.
Ramona, informatyk, 32 lata
Bardzo dziękuję za poradę, pomoc otrzymałam bardzo szybko i fachowo. 
Anna
Jak zwykle super wnikliwie i profesjonalnie!A co najważniejsze z cierpliwością dla moich licznych pytań dodatkowych.Serdecznie polecam!
Adam, 35 lat
Możliwość skorzystania z szybkiej i bardzo wyczerpującej (jak się później okazło) odpowiedzi przez internet na nurtujące mnie zagadnienie prawne, bez wychodzenia z domu bez zbędnych formalności, bez głupich i dodatkowyc pytań. BARDZO DZIĘKUJĘ I PILECAM PAŃSTWA SERWIS.
Mikołaj, 44 lata
Goraco polecam. Udzielono mi szybko wyczerpujacej i konkretnej porady za umiarkowana cene.
Katarzyna
 Na wszystko co potrzebowałam uzyskałam rzetelna odpowiedź dziękuje za poradę pierwszy raz korzystałam z takiej możliwości w razie potrzeby znowu skorzystam 
Lucyna

Z opisu wynika, że jednoosobową działalność gospodarczą rozpoczął Pan jeszcze przed zawarciem małżeństwa i ustanowieniem wspólności majątkowej, która z tego zdarzenia wynika. W takim przypadku przedsiębiorstwo, które Pan prowadził, stanowi składnik Pana majątku osobistego, gdyż powstało (nabył je Pan) w całości przed zawarciem małżeństwa i z pieniędzy pochodzących z majątku osobistego. Już w czasie trwania małżeństwa i wspólności majątkowej działalność gospodarcza zaczęła przynosić straty i powstały długi, co wymusiło na Panu zawieszenie działalności gospodarczej.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Na samym początku należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 51 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – w razie umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej, każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później. Ponadto każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem.

Jeżeli więc Pana żona ustanowi rozdzielności majątkową, to nowo założona działalność będzie stanowiła jej majątek osobisty i za Pana długi z tej działalności co do zasady odpowiadać nie będzie.

Jednak przy zakładaniu działalności gospodarczej należy zaznaczyć, czy jest się w związku małżeńskim i ustroju rozdzielności majątkowej.

Jest to o tyle ważne, gdyż zgodnie z art. 47 zn. 1 Kodeksu cywilnego – małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome.

Co ważne, umowa majątkowa małżeńska jest skuteczna wobec innych osób, jeśli jej zawarcie oraz jej rodzaj były im wiadome. Jeśli nie – pozycja tych osób względem małżonków, a chodzi przede wszystkim o możliwość ściągnięcia długów, będzie taka, jak gdyby parę łączyła wspólność ustawowa. W razie sporu ciężar udowodnienia, że dana osoba wiedziała o intercyzie i jej rodzaju (np. że umowa wprowadza całkowitą rozdzielność), spoczywa na małżonkach. Wierzyciel musi mieć wiedzę na ten temat zasadniczo w chwili zawierania umowy.

Zaznaczyć trzeba, że inaczej rzecz się ma w razie zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej wyrokiem sądu. Skutki takiego zniesienia dotykają wierzycieli małżonków bez potrzeby oddzielnego informowania ich o takim wyroku.

Osoby trzecie nie mogą się zasłaniać niewiedzą co do istnienia intercyzy, jeżeli wzmianka widnieje w jawnym rejestrze.

Wedle ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej informacja o istnieniu lub ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej musi znaleźć się też w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wśród danych dotyczących przedsiębiorcy figurującego w tej ewidencji. Chociaż obowiązuje domniemanie prawdziwości wpisów i każdy może otrzymać z CEIDG informację o przedsiębiorcach, ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nie zawiera zapisu, że nikt nie może się zasłaniać nieznajomością wpisów w księgach czy KRS.

Jednak należy się skupić na kwestii odpowiedzialności Pana żony za obecnie występujące długi, gdyż ustanowienie rozdzielności majątkowej, jak już wspomniałem wywiera skutki jedynie na przyszłość.

Zgodnie z art. 41 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

„§ 1. Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków.

§ 2. Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego małżonka albo zobowiązanie jednego z małżonków nie wynika z czynności prawnej, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw, o których mowa w art. 33 pkt 9, a jeżeli wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, także z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa.

§ 3. Jeżeli wierzytelność powstała przed powstaniem wspólności lub dotyczy majątku osobistego jednego z małżonków, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw, o których mowa w art. 33 pkt 9.”

Jak wynika z powyższego, zakres odpowiedzialności majątkiem wspólnym za długi małżonka (w tym również prowadzącego działalność gospodarczą) zależy od tego, czy zobowiązanie zostało zaciągnięte za zgodą współmałżonka, czy też bez jego zgody.

Osoby zawierające umowy z przedsiębiorcami pozostającymi w związku małżeńskim objętym wspólnością majątkową powinny zatem wykazać się zapobiegliwością i uzyskać zgodę małżonka przedsiębiorcy na zawarcie konkretnej umowy. Zgoda taka może zostać udzielona przed transakcją, przy lub po jej zawarciu, powinna jednak zostać udzielona w dokumencie prywatnym lub urzędowym. Na ogół zatem wystarczające będzie oświadczenie współmałżonka o wyrażeniu zgody w zwykłej formie pisemnej lub w formie z podpisem notarialnie poświadczonym.

Na podstawie takiej zgody sąd – zgodnie z art. 787 Kodeksu postępowania cywilnego – tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko Panu jako przedsiębiorcy nada klauzulę wykonalności również przeciwko Pana małżonce z ograniczeniem jej odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową.

Zatem zgoda małżonka na zobowiązanie zaciągnięte w ramach działalności gospodarczej otwiera wierzycielowi możliwość zaspokojenia wierzytelności z majątku osobistego dłużnika oraz majątku wspólnego dłużnika i jego małżonka. W takim przypadku zatem będzie on mógł skierować egzekucję do wszelkich składników majątku wspólnego małżonków, bez względu na to czy służą one prowadzonej przez dłużnika działalności gospodarczej, czy też zaspokajaniu potrzeb rodziny (np. nieruchomość, samochód itp.).

Jeśli Pana wierzyciele zgody Pana żony w odpowiedniej formie nie uzyskali, wówczas nie będą mogli się ubiegać o nadanie klauzuli przeciwko Pana żonie, a egzekucja będzie mogła być prowadzona jedynie:

  1. z Pana majątku osobistego,
  2. z Pana wynagrodzenia za pracę,
  3. z Pana dochodów uzyskiwanych z innej działalności zarobkowej,
  4. z korzyści uzyskanych przez Pana z praw autorskich i pokrewnych, z praw własności przemysłowej oraz innych praw twórcy,
  5. a także z przedmiotów majątkowych, wchodzących w skład przedsiębiorstwa.

Ten ostatni składnik majątkowy może zostać objęty egzekucją nawet w braku zgody małżonka, albowiem w myśl przepisu art. 787 zn. 1 Kodeksu postępowania cywilnego – tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim sąd nada klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika z ograniczeniem jego odpowiedzialności do przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego małżonków, jeżeli wierzyciel wykaże dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

W Pana przypadku przedsiębiorstwo wchodzi i tak do Pana majątku osobistego, więc klauzula wykonalności na Pana żonę nie będzie konieczna.

Na zakończenie warto wskazać, że w żadnym przypadku wierzyciel nie będzie mógł skierować egzekucji do majątku osobistego Pana żony.

Odmienna zasada obowiązuje w przypadku zaległości publicznoprawnych (podatki, składki ZUS). Kwestie te reguluje generalnie Ordynacja Podatkowa (dalej – ord. pod.).

Odpowiedzialność ta obejmuje:

  1. podatki, opłaty oraz niepodatkowe należności budżetowe państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe,
  2. opłatę skarbową oraz opłaty, o których mowa w przepisach o podatkach i opłatach lokalnych,
  3. opłaty oraz niepodatkowe należności budżetu państwa, do których ustalania lub określania uprawnione są inne organy niż organy podatkowe (art. 2 § 1 i 2 ord. pod.).

Odpowiedzialność dotyczy podatnika za podatki wynikające z zobowiązań podatkowych (art. 26 ord. pod.), płatnika za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony (art. 30 § 1 ord. pod.) i inkasenta za podatek pobrany a niewpłacony (art. 30 § 2 ord. pod.).

Odpowiadają oni całym swoim majątkiem. W przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność obejmuje ich majątek osobisty oraz majątek wspólny tych osób i ich małżonków (art. 29 § 1 i 3 ord. pod.).

Skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem:

  1. zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej,
  2. zniesienia wspólności majątkowej prawomocnym orzeczeniem sądu,
  3. ustania wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków,
  4. uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji (art. 29 § 2 ord. pod.).

Ponadto zawarcie umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu wspólności majątkowej, jej zniesienie przez sąd lub orzeczenie separacji nie chroni małżonka podatnika od odpowiedzialności całym swoim majątkiem, solidarnie z podatnikiem, ograniczonej jednak tylko do wysokości uzyskanych korzyści, za zaległości podatkowe podatnika wynikające z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i powstałe w okresie, w którym stale współdziałał z nim w wykonywaniu tej działalności, osiągając korzyści z jej prowadzenia (art. 111 § 1, 4 i 5 ord. pod.).

Należy też wspomnieć, że rozwiedziony małżonek podatnika odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z byłym małżonkiem za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w czasie trwania wspólności majątkowej, jednakże tylko do wysokości wartości przypadającego mu udziału w majątku wspólnym (art. 110 § 1 ord. pod.).

W dwóch ostatnich wypadkach małżonek podatnika i rozwiedziony małżonek podatnika są traktowani jako osoby trzecie i o ich odpowiedzialności podatkowej organ podatkowy orzeka w odrębnej decyzji.

Egzekucja zobowiązania wynikającego z takiej decyzji może być wszczęta dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna (art. 108 § 1 i 4 ord. pod.).

Analogicznie sprawa jest rozwiązana w przypadku składek ZUS, gdyż przepisy w tym zakresie odsyłają do kwestii uregulowanych w Ordynacji.

Tak więc, jeżeli Pana żona nie będzie traktowana jako osoba trzecia, odpowiada za zaległości publicznoprawne z majątku osobistego, w pozostałym zakresie odpowiada jedynie Pan majątkiem osobistym i majątkiem przedsiębiorstwa.

Zupełnie inaczej kształtują się zasady odpowiedzialności małżonka prowadzącego działalność gospodarczą, jeżeli w jego małżeństwie ustanowiona została rozdzielność majątkowa. W takiej sytuacji każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem, a co za tym idzie – ponosi pełną odpowiedzialność, ale tylko ze swojego majątku.

Jeżeli więc obecnie Pana żona nie jest odpowiedzialna za Pana długi (np. nie jest poręczycielem), to ustanowienie rozdzielności majątkowej i założenie nowej działalności moim zdaniem skutecznie uniemożliwi egzekucję z jej majątku osobistego, którym będzie przedsiębiorstwo (działalność gospodarcza).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z rozdzielnością
majątkową lub intercyzą? Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)



Zapytaj prawnika

Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »