Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z rozwodem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy rozwód będzie dobrym wyjściem?

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-02-06

Piętnaście lat temu wyszłam za rozwodnika, który miał troje dzieci. My swoich dzieci nie posiadamy. Wspólnie kupiliśmy dom, który jest w świetnym stanie. Obecnie dzieci męża nagle zaczęły się nim interesować, zapraszać na rodzinne uroczystości – ewidentnie liczą na spadek. Mąż tego nie dostrzega i twierdzi, że ma prawo mieć z nimi kontakt. Czuję się oszukana, zraniona i zagrożona. Myślę o rozwodzie, o sprzedaniu domu i podziale majątku, bo zdaję sobie sprawę, z jakiego powodu dzieci pokochały ojca. Czy mam do tego prawo? Czy dzieci będą mogły mieć jakieś roszczenia o spadek? Czy mogę zmienić treść mojego testamentu (zapisałam swoją część wyłącznie mężowi, ale teraz myślę o młodszej siostrze)? Co robić?

Na początku pozwolę sobie przytoczyć regulacje prawne dotyczące rozwodu.

Kwestię rozwodu reguluje Kodeks rodzinny i opiekuńczy (K.r.io.). Zgodnie z art. 56 K.r.io. stwierdzić należy, że aby mogło dojść do orzeczenia rozwodu musi nastąpić trwały i zupełny rozkład pożycia miedzy małżonkami. W tym celu sąd bada, czy istnieje miedzy nimi więź uczuciowa, fizyczna i majątkowa, a jeżeli nie istnieje, to od jak dawna. Należy pamiętać, iż o rozwodzie orzeka sąd po przeprowadzeniu rozprawy.

Przyczyny rozkładu pożycia małżeńskiego można podzielić na trzy podstawowe grupy:

  1. zawinione (np. groźba skierowana pod adresem drugiego z małżonków, nieetyczne postępowanie, bezczynny tryb życia, nadużywanie alkoholu, narkomania, agresja, odmowa wzajemnej pomocy, poniżanie małżonka, zdrada małżeńska, niewłaściwy stosunek do dzieci, zły stosunek do rodziny małżonka),
  2. niezawinione (np. długotrwała, nieuleczalna choroba uniemożliwiająca albo w wysokim stopniu utrudniająca wykonywanie obowiązków małżeńskich, poważna choroba psychiczna, zasadnicza różnica charakterów, niedobór seksualny),
  3. mogące być uznane – w zależności od okoliczności – za zawinione lub niezawinione (np. bezpłodność, niewłaściwe zachowanie się rodziny współmałżonka, różnica światopoglądów, różnica stanowisk co do sposobu wychowywania dzieci, duża różnica wieku między małżonkami).

Mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia, sąd nie orzeknie rozwodu, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Na podstawie przedstawionego stanu sprawy wynika, iż nie posiadacie Państwo wspólnych małoletnich dzieci, a ponadto nie zachodzą szczególne okoliczności (jak np. ciężka choroba wymagająca stałej opieki małżonka) uniemożliwiające orzeczenie rozwodu przez sąd.

Według Sądu Najwyższego „ocena skuteczności odmowy zgody na rozwód (art. 56 § 3 K.r.io.) powinna być dokonywana przede wszystkim z uwzględnieniem przyczyn rozkładu oraz okoliczności i zdarzeń, jakie powstały po ustaniu pożycia małżonków (np. związków pozamałżeńskich oraz dzieci w nich urodzonych, jak też społecznej celowości legalizacji tych związków). Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż z uznaniem odmowy na rozwód za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego nie musi się łączyć ujemna kwalifikacja moralna małżonka, a na wynikach oceny zachowania małżonka odmawiającego zgody na rozwód powinny ważyć przede wszystkim przesłanki o charakterze przedmiotowym. Pominięcie odmowy zgody na rozwód jako sprzecznej z zasadami współżycia społecznego powinno zatem nastąpić wówczas, gdy w danych okolicznościach nie ma podstaw do przyjęcia, że orzeczenie rozwodu może wywołać niepożądane skutki społeczno-wychowawcze” (wyrok SN z dnia 10 maja 2000 r., sygn. akt III CKN 1032/99).

Sąd Najwyższy w sprawie badał i akcentował elementy obiektywne, a wśród nich przede wszystkim fakt, czy jakiekolwiek stosunki między małżonkami całkowicie ustały, czy powód opuścił dom oraz to, że zerwał kontakty z żoną oraz że zaistniały stan rzeczy ma charakter stabilny, w związku z czym brak pozytywnej prognozy powrotu powoda do pożycia z małżonką.

Jak zatem Pani widzi, aby uzyskać rozwód, muszą zaistnieć przesłanki do jego orzeczenia (przy czym trzeba je będzie przed sadem udowodnić). Nie wystarczy bowiem informacja dla sadu: „Obecnie dzieci z pierwszego małżeństwa coraz częściej odwiedzają ojca, mąż uczestniczy w ich ważniejszych uroczystościach rodzinnych, twierdząc, że ma do tego prawo. Czuję się oszukana, zraniona i zagrożona”.

Pani mąż ma prawo do odwiedzania i spędzania czasu ze swoimi dziećmi, do uczestniczenia w ważnych dla nich uroczystościach itp.

W każdej sprawie rozwodowej sąd zawsze przesłuchuje strony. Jeśli pozwany małżonek zgadza się z twierdzeniami zawartymi w pozwie i małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, postępowanie dowodowe może ograniczyć się tylko do tego przesłuchania. Sąd może zdecydować się na przesłuchanie świadków. Świadkami w sprawach rozwodowych nie mogą być dzieci, które nie ukończyły 13 lat, oraz zstępni (a więc dzieci, wnuki itd.) stron, które nie ukończyły 17 lat.

Jednak zgodnie z art. 436 Kodeksu postępowania cywilnego „jeżeli istnieją widoki na utrzymanie małżeństwa, sąd może skierować strony do mediacji”.

Jeżeli więc celem Pani jest tylko i wyłącznie rozwód, należy wykazywać okoliczności świadczące o tym, iż doszło do trwałego rozpadu małżeństwa bez możliwości pojednania się Pani i Pani męża.

Sądem rzeczowo właściwym do wniesienia pozwu o rozwód jest sąd okręgowy. Natomiast sądem miejscowo właściwym jest wyłącznie sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda.

Orzekając rozwód, sąd rozstrzyga (jeżeli w pozwie oczywiście był taki wniosek) o podziale majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenia podziału nie spowoduje przedłużenia czasu trwania procesu.

W tym miejscu należy zaznaczyć, iż sąd w sprawie rozwodowej niezwykle rzadko rozstrzyga kwestię podziału majątku (tym bardziej, że między małżonkami może nie być zgody co do podziału majątku).

Podział majątku po rozwodzie

Stosownie do art. 46 K.r.io. „w sprawach nieunormowanych w Kodeksie od chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku”.

Na skutek ustania wspólności majątkowej dotychczasowa wspólność majątkowa ulegnie przekształceniu we wspólność podobną do wspólności majątku spadkowego i zbliżoną do współwłasności rzeczy w częściach ułamkowych.

 Stosownie do art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego dział spadku (a także podział majątku wspólnego po rozwodzie) może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami (małżonkami), bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.

Według § 2 art. 1037 „jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego”.

Podział majątku po rozwodzie może być dokonany w każdym czasie. Z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania działowego może wystąpić do sądu każdy z małżonków.

Jeżeli strony są zgodne co do podziału majątku po rozwodzie i złożą zgodny wniosek w tej kwestii, sąd co do zasady wyda postanowienie zgodne z tym wnioskiem.

A jak wygląda podział majątku po rozwodzie, jeżeli nie ma zgody pomiędzy małżonkami co do sposobu podziału majątku wspólnego? Otóż sąd może dokonać podziału majątku wspólnego, przyjmując, że w skład majątku wspólnego wchodzi tylko dom, w następujący sposób:

  1. Sąd przyzna własność domu jednemu z małżonków i zarządzi spłatę odpowiadającą połowie wartości domu na rzecz drugiego z małżonków (co do zasady udziały małżonków w majątku wspólnym są równe). Zasądzając spłatę, sąd oznaczy termin i sposób jej uiszczenia – jednorazowo lub w ratach.
  2. Sąd może orzec o sprzedaży domu i podziale kwoty uzyskanej ze sprzedaży pomiędzy małżonków odpowiednio do ich udziałów w majątku.

Sąd zarządzi podział majątku po rozwodzie poprzez nakazanie sprzedaży domu i podział kwoty uzyskanej pomiędzy małżonków, jeżeli dojdzie do wniosku, że przyznanie domu jednemu z małżonków byłoby z jakichkolwiek przyczyn nieuzasadnione. Najczęstszym powodem zarządzenia sprzedaży rzeczy wspólnej jest taka sytuacja, w której żadna ze stron nie daje gwarancji, że będzie w stanie spłacić drugą stronę.

Odnośnie sądowego podziału majątku po rozwodzie poprzez nakazanie sprzedaży domu i podział kwoty uzyskanej ze sprzedaży (jest to tzw. podział cywilny), należy wziąć pod uwagę, iż w takim wypadku sprzedaż nieruchomości odbywa się według przepisów dotyczących sprzedaży nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego. Wiąże się to z tym, że sprzedaży dokonuje w drodze licytacji komornik. Koszty komornika są wysokie. Operat szacunkowy sporządzany przez rzeczoznawcę (koszty) zazwyczaj wskazuje cenę niższą niż wolnorynkowa. Pierwsza licytacja rozpoczyna się od ceny wywoławczej wynoszącej 3/4 ceny oszacowania. Druga licytacja (jeżeli pierwsza nie przyniesie skutku, co często ma miejsce) rozpoczyna się od ceny wywoławczej wynoszącej 2/3 ceny oszacowania. Przy podziale cywilnym można „stracić” (koszty postępowania, cena zbycia) nawet więcej niż 1/3 wartości nieruchomości.

Właśnie z powyższego względu sądy często proponują stronom, aby zawiesić postępowanie na jakiś okres, w którym strony mogłyby spróbować porozumieć się co do sprzedaży wspólnej nieruchomości i sprzedać ich majątek bez udziału kosztownego komornika.

Co się tyczy zmiany testamentu, to testament można zmienić w każdej chwili. Jedną z podstawowych cech testamentu jest jego odwołalność. Ustawa wyraźnie wskazuje na możliwość odwołania w każdym czasie sporządzonego już testamentu w całości lub w części.

Ujawnienie powodów, dla których spadkodawca odwołuje swój testament, nie jest potrzebne, tak jak nie jest konieczne ujawnienie powodów, dla których spadkodawca testament sporządza. W celu odwołania testamentu można udać się do notariusza i odwołać testament, a w jego miejsce może Pani sporządzić nowy, powołując do dziedziczenia po swojej śmierci dodatkowo swoich chrześniaków.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne tematy

Do którego sądu wnieść pozew o rozwód?

Do którego sądu wnieść pozew o rozwód?

Do którego sądu składa się pozew rozwodowy – rejonowego czy okręgowego?

Odeszłam od męża, jak się rozwieść?

Odeszłam od męża i chcę starać się o rozwód bez orzekania o winie. Czy mogę to zrobić? Czy mąż może zażądać alimentów lub próbować...

Rozwód, separacja, alimenty

1. Co mam zrobić, żeby uzyskać rozwód, gdy mąż się na niego nie zgadza? 2. Jak uzyskać separację? 3. Jak uzyskać alimenty na dziecko, nie...

Jak starać się o rozwód, gdy żona go nie chce?

Jak starać się o rozwód, gdy żona go nie chce?Od roku mam inną partnerkę i chcę z nią prowadzić dalsze życie. Z żoną mam troje...

Czy możliwy jest rozwód w mojej sytuacji?

Od dwóch lat jestem w separacji z mężem. Obecnie prawie się nie kontaktujemy, mąż jedynie widzi się z dziećmi, ma ograniczoną władzę...

W jakim sądzie złożyć pozew o rozwód?

Oboje z mężem chcemy się rozwieść bez orzekania o winie. Oboje pracujemy w Warszawie, natomiast co do miejsca zameldowania to mąż jest...

Ujawnienie zdrady męża mimo zgody na rozwód bez orzekania o winie

Porozumieliśmy się z mężem co do naszego rozwodu bez orzekania o winie. Obydwoje chcemy się rozstać w zgodzie, ale jednocześnie ja chcę, aby...

Rozwód, jeśli mąż nie wyraża zgody

Od ponad 10 lat mieszkam na stałe w USA, posiadam obywatelstwo tego kraju. W Polsce mieszka mój mąż, z którym chciałabym się rozwieść. Nie...


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »