Kategoria: Rozwód

Czy przy zdradzie może nie być orzeczenia o winie?

Marek Gola • Opublikowane: 2015-05-13

W pozwie jest zawarte, że rozwód ma się odbyć bez orzekania o winie, a powodem rozpadu jest romans pozwanego. Czy w takiej sytuacji sędzia ma prawo orzec o winie, jeśli pozwany przyzna się do romansu? Oboje chcemy rozwodu bez orzekania o winie.

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zwanego dalej w skrócie K.r.io., oraz przepisy Kodeksu postępowania cywilnego – dalej K.p.c. Z treści Pani pytania wynika, iż jest Pani w trakcie przygotowywania się do sprawy rozwodowej. W pozwie o rozwód powód wskazał, że rozwód ma się odbyć bez orzekania o winie. Jednocześnie w uzasadnieniu pozwu wskazał, iż rozwód następuje z uwagi na romans pozwanego. Wolą Pani jest powzięcie informacji, czy w opisanej sytuacji sąd orzekający w sprawie ma prawo orzec o winie w rozkładzie pożycia małżeństwa, jeżeli pozwany przyzna się do romansu.

Zasadą w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym jest orzeczenie o winie w rozkładzie pożycia małżeństwa. Powyższe wynika bezpośrednio z art. 57 § 1 K.r.io., zgodnie z którym orzekając rozwód, sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia. Powyższe wynika bezpośrednio z treści tego przepisu, bowiem ustawodawca posługuje się zwrotem „sąd orzeka”, nie pozostawiając w tym zakresie Sądowi żadnej alternatywy. Sad nie jest zatem uprawniony do przekazania o winien przy orzekaniu rozwodu, ale jest do tego zobligowany przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Wyjątek od powyższej zasady przewiduje jednak przepis art. 57 § 2 K.r.io., zgodnie z którym „jednakże na zgodne żądanie małżonków sąd zaniecha orzekania o winie”. W tym wypadku następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy.

Pragnę zwrócić uwagę na stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2005 r., sygn. akt IV CK 557/2004, zgodnie z którym „należy pamiętać, że według art. 57 § 2 krio odstąpienie od orzekania w przedmiocie orzekania o winie może nastąpić tylko na zgodny wniosek stron. Nie zmienia to jednak ścisłego związku obydwu elementów wyroku orzekającego rozwód, tj. orzeczenia o rozwiązaniu związku małżeńskiego i orzeczenia w przedmiocie winy”.

W opisanym przypadku jeżeli małżeństwo zostaje rozwiązane bez orzekania o winie stron, w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu należy stosować przepis art. 100 K.p.c., zgodnie z którym „w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania, albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny Sądu”.

Wracając do głównego Pani pytania, wyraźnie podkreślić należy, że sąd jest związany Państwa wspólnym wnioskiem o nieorzekaniu o winie. Stosownie do treści uchwały Sądu Najwyższego – Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 2 lipca 1985 r., sygn. akt III CZP 39/85, „skuteczne zgłoszenie w sprawie o rozwód żądania zaniechania orzekania o winie obojga małżonków wyłącza dopuszczalność dowodzenia winy pozostałego przy życiu małżonka w procesie wytoczonym na podstawie art. 940 kc”.

Powyższe potwierdzone zostało nie tylko w orzecznictwie, ale także w literaturze przedmiotu. „Sąd jest związany żądaniem nieorzekania o winie (uzasadnienie uchwały SN z dnia 2 lipca 1985 r., III CZP 39/85, OSNCP 1986, nr 5, poz. 68)”.

Innymi słowy, jeżeli powód w pozwie o rozwód wskazał, że wnosi o orzeczenie rozwodu bez orzekania o winien, to jeśli pozwany w odpowiedzi na pozew wskaże, że przychyla się do wniosku z jednoczesnym podtrzymaniem nieorzekania o winie, mimo treści uzasadnia pozwu o rozwód, sąd nie ma prawa orzec o winie. Orzeczenie o winie w takim przypadku stanowiłoby rażące naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 57 § 2 K.r.io.

Na marginesie pragnę zwrócić uwagę, iż „związek jednego z małżonków z innym partnerem w czasie trwania małżeństwa, lecz po wystąpieniu zupełnego i trwałego rozkładu pożycia między małżonkami, nie daje podstawy do przypisania temu małżonkowi winy za ten rozkład” (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 112/00).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »