Kategoria: Dzieci

Czy mogę wyjechać za granicę z dziećmi, jeśli z ich ojcem nie mamy ślubu?

Marek Gola • Opublikowane: 2019-03-04

Jestem mamą dwóch dziewczynek. W stosunku do starszej ojciec ma ograniczoną władzę rodzicielską i zasądzone alimenty. Na drugą ma tylko alimenty, bo po rozprawie znowu się zeszliśmy, ale nie układa się nam i do tego ja mam coraz większe problemy finansowe. Moi rodzice mieszkają za granicą i chciałabym z dziećmi do nich wyjechać. Tam mogłabym liczyć na ich pomoc, której tutaj nie mam, i podjąć pracę. Z ojcem dzieci nie mamy ślubu. Czy mogę więc wyjechać za granicę i zabrać dzieci? On nie jest wzorowym ojcem, nie wspiera mnie, nie umie się zająć dziećmi. Nie mogę wyjść nawet na godzinę, bo on sobie nie radzi. Co mogę zrobić, aby móc jak najszybciej wyjechać?

Podstawę prawną opinii stanowią przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) oraz ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (K.c.).

Bez względu na to, czy ojciec ma ograniczoną władzę rodzicielską, czy też nie, zmiana miejsce zamieszkania w przypadku braku zgody ojca na taki wyjazd wymaga uzyskania stosownej zgody sądu, która niejako zastępować będzie zgodę ojca dzieci.

Zgodnie z art. 26 § 2 K.c. – jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy.

Miejsce pobytu dziecka należy do istotnych spraw dziecka. Jako że ustawodawca wskazuje, iż o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie, to jednak w przypadku braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy. Jak podnosi się w literaturze przedmiotu „przepis ten wiąże się z treścią art. 93 § 1, z którego wynika, że zasada przynależności władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom nie oznacza wspólnego jej przysługiwania, tj. aby akty wykonywania tej władzy rodzice mogli podejmować tylko razem. Art. 97 § 1 wyjaśnia, że w zasadzie każde z rodziców władzę rodzicielską wykonuje osobno. Ważny wyjątek od tej zasady, co należy podkreślić, wynika z § 2 stanowiącego, że o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie.”*

Rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka, co do których brak porozumienia pomiędzy rodzicami, może nastąpić dopiero po umożliwieniu rodzicom złożenia oświadczeń woli, chyba że wysłuchanie ich byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami.

Podstawę prawną wniosku stanowi przepis art. 97 § 2 K.r.o. oraz art. 582 K.p.c. Właściwy wyłącznie jest sąd opiekuńczy miejsca zamieszkania osoby, której postępowanie ma dotyczyć. Innymi słowy, złożenie wniosku na podstawie art. 97 § 2 K.r.o. winno nastąpić w sądzie rejonowym właściwym dla miejsca zamieszkania dzieci. Wniosek o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka podlega opłacie sądowej w wysokości 40 zł.

Droga sądowa jest konieczna, jeśli między Państwem nie będzie zgody na wyjazd córek z Panią.

Istotna w sprawie jest również treść art. 97 § 2 K.r.o. – o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy. Rozstrzygnięcie o miejscu pobytu dziecka jest rozstrzygnięciem o istotnej sprawie dziecka (art. 582 K.p.c.), a nie rozstrzygnięciem o pozbawieniu lub ograniczeniu władzy rodzicielskiej, nawet w sytuacji, w której brak porozumienia rodziców w tej kwestii stanowi główne zarzewie konfliktu (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2012 r., sygn. akt III CZP 21/12. Sprawa o wyrażenie przez sąd opiekuńczy zgody zastępującej oświadczenie woli jednego z rodziców w postępowaniu o wydanie paszportu małoletniemu dziecku jest sprawą z zakresu prawa opiekuńczego.

Występując z wnioskiem o wyrażenie zgody na wyjazd, zasadne byłoby złożenie również wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii Zespołu Opiniodawczego Specjalistów Sądowych lub dowodu z opinii biegłego psychologa dziecięcego na okoliczność, jakie relacje łączą córki z ojcem, a także jak córki reagują na ewentualną zmianę miejsce zamieszkania. Dla każdej z córek sprawa będzie rozstrzygana osobno. Powyższe okoliczności sąd będzie brał pod uwagę, jeżeli wiek dzieci, a przede wszystkim ich stopień rozwoju emocjonalnego pozwoli na stwierdzenie, że ich wola jest zgodna z wewnętrznymi oczekiwaniami, a Pani w żaden sposób nie buntuje dzieci przeciwko ojcu. Argumentem przemawiającym za zasadnością udzielenia zgody jest wykazanie, że ojciec nie interesuje się dziećmi, nie łoży regularnie lub w ogóle na ich utrzymanie, nie realizuje prawa do kontaktów. Proszę zatem spisać negatywne zachowania ojca dzieci, a w szczególności nierealizowanie obowiązków, które na ojcu spoczywają.

W pierwszej kolejności każdy rodzic zobowiązany jest do szacunku i wspierania dziecka (art. 87 K.r.o.). Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw. (art. 95 § 1 K.r.o.). Istotne jest jednak, aby władza rodzicielska była wykonywana zgodnie z dobrem dziecka i interesem społecznym. Władza obejmuje nie tylko element wychowawczy, ale także zarządczy, odnoszący się do majątku dziecka. Rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotowywać je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień. (art. 96 § 1 K.r.o.). Rodzice obowiązani są sprawować z należytą starannością zarząd majątkiem dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską (art. 101 § 1 K.r.o.). Niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów.

Każde tego rodzaju nienależyte zachowanie skutkować będzie korzystnie dla Pani. Wyraźnie jednak podkreślić należy, iż sąd będzie z urzędu badał, czy dziecko poza granicami kraju miało będzie należyte warunki mieszkaniowe. Należałoby przedstawić umowy najmu mieszkania lub aktu wskazującego na prawo własności. Nadto jeżeli podejmie Pani pracę, wówczas sąd będzie badał, gdzie wówczas dzieci będą przebywały. Osobiście uważam, że wyrażenie zgody przez sąd będzie trudne, ale nie niemożliwe. Wszystko zależy od tego, jakiego rodzaju bierne zachowanie cechuje ojca dziecka.

* Sychowicz Marek, Ciepła Helena, Kalus Stanisława, Czech Bronisław, Domińczyk Tadeusz, Piasecki Kazimierz (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2006, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie III) ss. 960

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »