Czy mogę wnioskować o większy udział w podziale mieszkania od byłego męża?

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2019-05-22

Czy mogę wnioskować o większy udział w podziale mieszkania od byłego męża?

W pewnych okolicznościach można żądać nierównych udziałów przy podziale majątku, jednak wymaga to spełnienia określonych warunków.

Nierówne udziały mogą być ustalone przy rozliczeniu nakładów na majątek wspólny z majątku odrębnego jednego z małżonków. Mówiąc prosto – gdy jeden z małżonków posiada majątek odrębny i przeznaczył go na majątek wspólny.

Nierówne udziały mogą być ustalone wyjątkowo, gdy małżonek w sposób uporczywy nie przyczynia się do powstania majątku.

Z mocy art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) – udziały małżonków w majątku wspólnym są równe. Możliwość ustalenia innej wielkości tych udziałów, tj. nierównych udziałów, na podstawie art. 43 § 2 K.r.o., jest wyjątkiem od tej reguły. Warunkiem takiego ustalenia jest zaś łączne spełnienie dwóch przesłanek: (1) istnienie ważnych powodów i (2) przyczynienie się małżonków do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu, czyli w tej sprawie – Pani w znacznie większym stopniu niż męża. Obie te przesłanki muszą być spełnione łącznie i pozostawać w określonej relacji. Z jednej strony żadne „ważne powody” nie uzasadniają same przez się ustalenia nierównych udziałów, jeżeli stopień przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego jest równy, z drugiej – różny stopień przyczynienia się małżonków do powstania tego majątku bierze się pod uwagę dopiero wtedy, gdy za ustaleniem nierównych udziałów przemawiają „ważne powody”. Ciężar udowodnienia powyższych przesłanek – zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego – spoczywa na stronie powodowej (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2003 r., IV CKN 278/01, OSNC 2004/9/146 oraz z dnia 2 października 1997 r., II CKN 348/97, Lex nr 479357).

Materialnoprawną podstawę takiego ustalenia stanowi przepis art. 43 § 2 K.r.o. Przepis art. 43 § 1 K.r.o. wprowadza zasadę, że z chwilą ustania majątkowej wspólności małżeńskiej w majątku objętym wcześniej tą wspólnością powstają udziały, a ich wielkość jest równa. Zgodnie z § 2 art. 43 K.r.o. – z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Odejście od tej zasady może nastąpić tylko w wyjątkowych wypadkach i wymaga orzeczenia sądu. Orzeczenie to ma charakter konstytutywny (por. m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 1972 r., III CZP 83/72, OSNC 1973/7-8/124). Zmierza ono bowiem do zmiany stosunku prawnego wynikającego z art. 43 § 1 K.r.o., a polegającego na równych udziałach małżonków w majątku wspólnym, i do ukształtowania tego stosunku w odmienny sposób, tj. przyznania małżonkom nierównych udziałów, o wysokości ustalonej przez sąd.

Żądanie ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym może być zgłoszone w ramach postępowania o podział majątku wspólnego, może też być dochodzone odrębnym powództwem. Nie może jednak być dochodzone po dokonaniu podziału majątku wspólnego (por: Elżbieta Skowrońska-Bocian, Komentarz do art. 43 k.r.o. LexisNexis 2014, Lex nr 10094, tak też Sad Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 17 kwietnia 2015 r., III CZP 9/15, Lex nr 1665896).

Tym samym konieczne jest zbadanie przesłanek wymienionych w art. 43 – stopnia, w jakim każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, jak też istnienia ważnych powodów do wystąpienia z takim żądaniem.

Jeśli oboje Państwo pracowali i majątek powstał z Waszej pracy – nikt go nie marnotrawił, nie przepijał, niemożliwe jest ustalenie nierównych udziałów.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »