Kategoria: Inne

Czy mama ma prawo żądać możliwości przebywania w naszym domu na starość?

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2019-05-17

Od kilku lat żyjemy z moją partnerką w konkubinacie. Mieszkamy w nowym domu, którego jesteśmy współwłaścicielami po połowie. Moja mama mieszka samotnie w domu oddalonym o 200 km od nas. Do tej pory była w pełni samodzielna, lecz zachorowała i w tej chwili jest po operacji. Zabiegi dodatkowe w szpitalu przeprowadzane są ambulatoryjnie, czyli codziennie jest dowożona przeze mnie, po czym wraca do naszego domu, gdzie udostępniliśmy jej pokój, możliwość korzystania z łazienki, kuchni itp. Po jej kilkutygodniowym pobycie u nas, okazało się, że jest osobą konfliktową, a moja partnerka ewidentnie się jej nie spodobała. Zaczęły się złośliwości i ingerowanie w nasz związek. Atmosfera jest nie do zniesienia. W związku z zaistniałą sytuacją mamy pytanie: Czy rodzic ma prawo żądać od nas możliwości przebywania w naszym domu na starość, jeśli moja partnerka i jednocześnie współwłaścicielka nie wyraża na to zgody? Nadmieniam, że w trakcie budowy domu mama podarowała mi 30 tys. zł, teraz twierdzi, że na tej podstawie ma prawo do przebywania w naszym domu.

Ma Pan nie lada problem do rozwiązania. Po pierwsze kwestia własności (współwłasności) domu. Z tej strony byłoby to najprostsze rozwiązanie. Jako właściciel, razem ze swoją partnerką, ma Pan prawo odmówić gościny mamie, a nawet żądać opuszczenia przez nią Pana domu. W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą (art. 140 Kodeku cywilnego; dalej „K.c.”).

Zgodnie z art. 222 § 2 K.c. – przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń (tzw. roszczenie negatoryjne).

Przepis art. 222 K.c. służy ochronie własności, przewidując dwa podstawowe roszczenia, których odmienność wynika z charakteru dokonanego naruszenia. Pierwsze z nich, zwane roszczeniem wydobywczym albo windykacyjnym (rei vindicatio), powstaje w razie bezprawnego pozbawienia właściciela posiadania rzeczy i jego treścią jest wydanie rzeczy (art. 222 § 1 K.c.).

W skrajnej sytuacji może Pan wraz z partnerką nawet eksmitować mamę. Jednak tu pojawi się podstawowy problem: sam Pan napisał, że mama wymaga opieki. Niestety na Panu, jako synu, poniekąd ten ciężar spoczywa. Przede wszystkim ze względów moralnych, tego tłumaczyć nie muszę, ale także prawo na Pana ten obowiązek nakłada.

Niezapewnienie matce opieki mogłoby narazić ją na brak pożywienia, opieki sanitarnej i zdrowotnej, którą w ośrodku w większym lub mniejszym stopniu ma zapewnioną. Może to wyczerpać znamiona przestępstwa z art. 210 Kodeku karnego, zgodnie z którym:

„§ 1. Kto wbrew obowiązkowi troszczenia się o małoletniego poniżej lat 15 albo o osobę nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny osobę tę porzuca, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2. Jeżeli następstwem czynu jest śmierć osoby określonej w § 1, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.”

Zasadniczo może Pan zapewnić mamie opiekunkę w jej domu, złożyć stosowny wniosek w MOPS. Wtedy nikt już nie będzie mógł Panu zarzucić pozostawienia matki bez opieki. Oczywiście mama nie musi przebywać w Pana domu, ale proponuję załatwić opiekę zamienną dla mamy, aby nie naraził się Pan na wymienione zarzuty.

Z racji pomocy osoby z MOPS, opiekunki może Pan zostać pociągnięty do finansowej odpowiedzialności – dopłaty do opiekunki. Nie jest to wykluczone. Mama mogłaby Pana pozwać o alimenty. A najgorsze, co może Pana spotkać w tej sytuacji ze strony mamy z racji jej darowizny – to odwołanie przez nią tej darowizny.

Fakt, iż mama dołożyła Panu 30 tys. do domu, nie oznacza, że ma jakiekolwiek prawa do tej nieruchomości. Może ona żądać zwrotu tej darowizny i na tym Pana obowiązki związane z darowizną się kończą.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »