Kategoria: Alimenty

Czek od dłużnika alimentacyjnego

Małgorzata Rybarczyk • Opublikowane: 2015-06-25

Dostałam w formie czeku kwotę 300 euro od dłużnika alimentacyjnego, który jest mi winien ok. 20 tys. euro. Jest to zatem tylko część spłaty, a przelew pochodzi z zagranicy, gdzie obecnie mieszka mój były mąż. Czy w związku z tym zostanie wstrzymana zaliczka alimentacyjna z funduszu alimentacyjnego na dziecko? Co mam zrobić?

Po pierwsze o fakcie otrzymania pieniędzy musi Pani poinformować komornika, by ten dokonał aktualizacji kwoty zadłużenia. Informując o pobranej kwocie, proszę wskazać komornikowi wyraźnie, iż jest spłata za najdawniejsze alimenty, chyba że dłużnik na czeku sam wpisał, za jaki okres jest to zapłata.

Po drugie o fakcie otrzymania alimentów musi Pani również poinformować gminę wypłacającą Pani świadczenie alimentacyjne. Fakt, iż otrzymała Pani alimenty od ojca dziecka, nie stanowi, że automatycznie utraci Pani prawo do świadczenia alimentacyjnego i będzie zobowiązana do zwrócenia wypłaconych kwot.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Za nienależnie pobrane świadczenie uznaje się świadczenia z funduszu alimentacyjnego:

wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części,

przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia,

wypłacone bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli stwierdzono nieważność decyzji przyznającej świadczenie albo w wyniku wznowienia postępowania uchylono decyzję przyznającą świadczenie i odmówiono prawa do świadczenia,

wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów.

Zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. d świadczeniem nienależnie pobranym jest świadczenie, wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty. W związku z tym od dnia podjęcia pierwszej wypłaty świadczenia z funduszu, osoba uprawniona, nie może pobrać od dłużnika alimentów przysługujących za czas trwania okresu świadczeniowego. Podstawa zwrotu nie zachodzi jednakże, jeżeli osobie uprawnionej udało się wymusić w postępowaniu egzekucyjnym od dłużnika alimentacyjnego kwoty zaległych alimentów za okres sprzed dnia nabycia świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Zgodnie z aktualną linią orzeczniczą sądów o „nienależnie pobranym świadczeniu” może być mowa wówczas, gdy w tym samym okresie osoba uprawniona pobiera jednocześnie świadczenia z dwóch źródeł, przy czym świadczenia te muszą być wypłacone za ten sam okres. Istotną bowiem okolicznością jest tożsamość okresu, na który wypłacono równocześnie świadczenie z funduszu alimentacyjnego i alimenty. Jak słusznie bowiem wskazano w zaskarżonym wyroku, w obowiązującym stanie prawnym zasady zarachowania zapłaty i kolejności spłaty długów uregulowano w art. 451 § 3 Kodeksu cywilnego i istotne znaczenie ma w każdym przypadku ustalenie na poczet długu, za który miesiąc uiszczona dobrowolnie przez dłużnika kwota ma być zaliczona (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1662/2011). Również w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 236/2011 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, iż „tylko wówczas można mówić o nienależnie pobranym świadczeniu w rozumieniu art. 2 pkt 7 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, gdyby w okresie, gdy były wypłacone świadczenia z funduszu, skarżąca otrzymała alimenty w wysokości odpowiadającej pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących alimentów. Innymi słowy oznacza, to że uprawniony w tym samym okresie musi pobierać jednocześnie świadczenia z dwóch źródeł, obydwa świadczenia muszą być także wypłacone za ten sam okres, a więc świadczenie wypłacone z funduszu alimentacyjnego musi dotyczyć tego samego miesiąca co wypłacone równocześnie alimenty”.

Mając powyższe stwierdzić należy, iż w przypadku, gdy suma przekazana Pani przez ojca dziecka wystarczyła jedynie na pokrycie kwoty zaległego świadczenia alimentacyjnego (wraz z należnymi odsetkami) sprzed daty uzyskania uprawnienia do świadczenia z „funduszu”, to brak jest podstaw do dochodzenia przez organ od Pani zwrotu wypłaconych świadczeń.

Istotne jest jednak, by wskazała Pani organowi, iż przekazana kwota dotyczy okresu, w którym nie przysługiwało Pani uprawnienie do otrzymywania świadczenia alimentacyjnego wypłacanego przez organ. Jeżeli otrzymuje Pani świadczenie przez cały okres, gdy ma Pani prawo do alimentów, to niestety organ zażąda zwrotu wypłaconych świadczeń.

Jako podsumowanie jedno z najnowszych orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 września 2013 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 611/13:

„Użycie w art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a. sformułowania »w okresie ich pobierania otrzymała alimenty« oznacza, że uprawniony musi w tym samym okresie pobierać jednocześnie świadczenia z dwóch źródeł, tj. instytucji wypłacającej świadczenie w trybie powyższej ustawy oraz od dłużnika (komornika lub innego organu egzekucyjnego), przy czym obydwa te świadczenia muszą być wypłacone za ten sam okres. Jeżeli dłużnik nie wskazał, który z kilku długów chce zaspokoić, wierzyciel wystawiając pokwitowanie może zaliczyć otrzymane świadczenie na poczet jednego z tych długów. Dopiero więc po ustaleniu, na poczet którego długu (bieżącego czy zaległego i za który miesiąc) ściągnięta za pośrednictwem komornika kwota ma być zaliczona, możliwa staje się ocena, czy osoba uprawniona otrzymała alimenty w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego”.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »