Czego może żądać żona przy podziale majątku - czy muszę jej zapewnić mieszkanie?

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2019-05-06

Rozstaję się z żoną (na razie separacja). Wina rozstania leży po obu stronach. Mieszkamy w domku z moimi rodzicami, my na piętrze, rodzice na parterze. Dom jest jeszcze moich rodziców, nie został na mnie przepisany. Przed ślubem wyremontowaliśmy nasze piętro, ponadto posiadamy dwa samochody zarejestrowane na mnie, jednym jeździ żona. Czego może żądać żona przy podziale majątku? Czy muszę jej zapewnić mieszkanie? Na razie zamieszkała u swoich rodziców.

Przedmiotem podziału jest majątek wspólny zgromadzony w toku trwania wspólności ustawowej. Domniemywa się, iż przedmioty majątkowe nabyte w trakcie trwania małżeństwa wchodzą w skład wspólności ustawowej. Z opisu wynika, iż w skład majątku wspólnego wchodzą samochody, sprzęty i wszelkie wyposażenie domu oraz ewentualna wierzytelność wobec Pana rodziców o zwrot nakładów na nieruchomość stanowiącą ich własność.

Stosownie do art. 45 § 1 K.r.o. – każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności. Sposób sformułowania powyższego przepisu wskazuje na zróżnicowanie zakresu kognicji sądu rozpoznającego sprawę. Określenie: małżonek „powinien zwrócić” nakłady i wydatki poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty prowadzi do konkluzji, że w tym zakresie sąd orzeka także w braku stosownego wniosku zgłoszonego przez małżonka. Natomiast regulacja, zgodnie z którą małżonek może żądać zwrotu nakładów i wydatków poczynionych przez niego z majątku osobistego na majątek wspólny, pozwala przyjąć, iż w tym przedmiocie sąd orzeka wyłącznie na wniosek zainteresowanego małżonka. Z przeciwstawienia „powinności zwrotu” i „możności żądania zwrotu” wynika, że o ile w drugim wypadku zwrot jest uzależniony od zgłoszenia żądania (wniosku), o tyle w pierwszym wypadku jest on obowiązkiem małżonka, a jego realizacja nie wymaga inicjatywy żadnego z małżonków (por. uchwała Sądu Najwyższego z 21 lutego 2008 r., III CZP 148/07, OSNC 2009/2/23; postanowienie Sądu Najwyższego z 16 października 1997 r., II CKN 395/97, LEX nr 50532). Należy poza tym zauważyć, iż przedmiotami majątkowymi, które wchodzą w skład majątku wspólnego (art. 31 § 1 K.r.o.) są – obok rzeczy – prawa, a w szczególności wierzytelności z tytułu wydatków i nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek innej osoby. Gdy tą osobą nie jest jeden z małżonków, wierzytelności te w sprawie o podział majątku wspólnego podlegają uwzględnieniu przy ustaleniu składu majątku podlegającego podziałowi (uchwała Sądu Najwyższego z 3 kwietnia 1970 r., III CZP 18/70, OSNC 1971/2/18), a ustalenia tego sąd dokonuje z urzędu (art. 684 K.p.c. w związku z art. 567 § 3 K.p.c.). Uzasadnia to także orzekanie z urzędu o zwrocie wydatków i nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków, mimo że roszczenia o ich zwrot nie uwzględnia się przy ustaleniu składu majątku wspólnego podlegającego podziałowi i – jak wynika z art. 45 § 1 K.r.o. i art. 567 § 1 K.p.c. – rozstrzygnięcie o zwrocie tych wydatków i nakładów jest w sprawie o podział majątku wspólnego orzeczeniem dodatkowym.

Oczywiście, jak wyżej wskazałem, sąd rozstrzyga o tych nakładach jedynie na wniosek. Wspomina Pan, iż znaczna część (zdecydowana większość) nakładów miała miejsce przed ślubem. Tak więc w mojej ocenie nakłady te trudno będzie zaliczyć do nakładów podlegających rozliczenie w toku podziału majątku.

Oczywiście żaden przepis nie nakłada na Pana obowiązku zapewnienia żonie mieszkania czy jakiegokolwiek innego lokum.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne materiały

Sprawa o podział majątku, utrudnianie zebrania dowodów

Jestem po rozwodzie, za miesiąc odbędzie się rozprawa o podział wspólnego majątku (dom i samochód). Jednak była żona nie wpuszcza mnie do domu i nie udostąpienia mi dokumentów z okresu, kiedy budowałem ten dom, oraz innych dokumentów osobistych. Jak mam się przygotować do rozprawy, przecież liczyć będą się tylko dowody, rachunki, akty notarialne, do których nie mam teraz dostępu?

Zwrot stałych kosztów związanych z utrzymaniem domu

Już niedługo mam sprawę rozwodową. Od trzech lat moja żona nie mieszka w naszym mieszkaniu i całość kosztów utrzymania lokalu ponoszę sam. Czy mogę żądać od żony zwrotu stałych kosztów związanych z utrzymaniem domu?

Czy mogę sprawdzić wydatki męża?

Po 10 latach małżeństwa mąż zdecydował że chce rozwodu, mamy 5-letnią córeczkę. Twierdzi że był ze mną tylko, żeby być bliżej dziecka. Od dawna mąż ma osobne konto bankowe. Czy mogę jakoś sprawdzić jego wydatki, mimo że nie mam dostępu do tego konta? Mamy wspólnotę małżeńską.

Podział majątku z uwzględnieniem długu

Chcę sprzedać działkę, którą otrzymałam sądownie po orzeczeniu o podziale majątku. Jednak zanim stała się moją własnością, została w księdze wieczystej tej działki wpisana osoba, u której były mąż miał dług do spłacenia. Nie jest to mój dług! Byliśmy już po rozwodzie, ale jeszcze przed podziałem majątku. Co mogę zrobić w tej sprawie, gdzie uwzględniono dług byłego męża?

Czy mam prawo ubiegać się o podział majątku między mną a byłym?

Po rozwodzie przekazałam w darowiźnie połowę mieszkania mojej córce. Dodam też, że nie zrobiłam podziału majątku z eksmałżonkiem. Czy mam prawo ubiegać się o podział majątku między mną a byłym?

Czy mogę wnioskować o większy udział w podziale mieszkania od byłego męża?

Czy mogę wnioskować o większy udział w podziale mieszkania od byłego męża?

Były mąż zaprzepaszcza majątek, co robić?

Jestem po rozwodzie z orzeczeniem o winie byłego męża. Wniosłam pozew o podział majątku. Mamy dwa mieszkania. Opuściłam to większe wraz z dzieckiem. Przez 3 lata mieszkałam u rodziców, zanim kupiłam sobie tani dom. Były mąż jest alkoholikiem, nie płaci za żadne mieszkanie. Wszystkie rachunki, kredyt hipoteczny i utrzymanie dziecka są na mojej głowie. Zaprzepaszcza cały nasz majątek – zniszczył albo sprzedał cenne rzeczy, mieszkanie zagrzybił. Nie odbiera telefonów ani poczty i nie stawia się na rozprawy w sądzie. Nie daję już rady wszystkiego opłacać. Co mogę zrobić w tej sytuacji?

Umowa małżonków w sprawie podziału majątku

Mam kilka pytań z zakresu podziału majątku pomiędzy małżonkami. Czy w umowie o podziale majątku można określić element majątku bez podawania jego wartości (np. wszystkie środki zgromadzone na koncie w funduszu...) i czy będzie to skuteczne? Czy można określić, że małżonek spłaci drugiemu pewien procent wartości domu, ale zobowiązanie powstanie tylko w sytuacji, gdy małżonek, któremu przypadnie dom, podejmie decyzję o jego sprzedaży? Czy umowę o podziale majątku można uzależnić od wydania przez sąd postanowienia o rozwodzie, tzn. umowa jest skuteczna tylko w przypadku rozwodu?


Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »