Czego może żądać żona przy podziale majątku - czy muszę jej zapewnić mieszkanie?

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2019-05-06

Rozstaję się z żoną (na razie separacja). Wina rozstania leży po obu stronach. Mieszkamy w domku z moimi rodzicami, my na piętrze, rodzice na parterze. Dom jest jeszcze moich rodziców, nie został na mnie przepisany. Przed ślubem wyremontowaliśmy nasze piętro, ponadto posiadamy dwa samochody zarejestrowane na mnie, jednym jeździ żona. Czego może żądać żona przy podziale majątku? Czy muszę jej zapewnić mieszkanie? Na razie zamieszkała u swoich rodziców.

Przedmiotem podziału jest majątek wspólny zgromadzony w toku trwania wspólności ustawowej. Domniemywa się, iż przedmioty majątkowe nabyte w trakcie trwania małżeństwa wchodzą w skład wspólności ustawowej. Z opisu wynika, iż w skład majątku wspólnego wchodzą samochody, sprzęty i wszelkie wyposażenie domu oraz ewentualna wierzytelność wobec Pana rodziców o zwrot nakładów na nieruchomość stanowiącą ich własność.

Stosownie do art. 45 § 1 K.r.o. – każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności. Sposób sformułowania powyższego przepisu wskazuje na zróżnicowanie zakresu kognicji sądu rozpoznającego sprawę. Określenie: małżonek „powinien zwrócić” nakłady i wydatki poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty prowadzi do konkluzji, że w tym zakresie sąd orzeka także w braku stosownego wniosku zgłoszonego przez małżonka. Natomiast regulacja, zgodnie z którą małżonek może żądać zwrotu nakładów i wydatków poczynionych przez niego z majątku osobistego na majątek wspólny, pozwala przyjąć, iż w tym przedmiocie sąd orzeka wyłącznie na wniosek zainteresowanego małżonka. Z przeciwstawienia „powinności zwrotu” i „możności żądania zwrotu” wynika, że o ile w drugim wypadku zwrot jest uzależniony od zgłoszenia żądania (wniosku), o tyle w pierwszym wypadku jest on obowiązkiem małżonka, a jego realizacja nie wymaga inicjatywy żadnego z małżonków (por. uchwała Sądu Najwyższego z 21 lutego 2008 r., III CZP 148/07, OSNC 2009/2/23; postanowienie Sądu Najwyższego z 16 października 1997 r., II CKN 395/97, LEX nr 50532). Należy poza tym zauważyć, iż przedmiotami majątkowymi, które wchodzą w skład majątku wspólnego (art. 31 § 1 K.r.o.) są – obok rzeczy – prawa, a w szczególności wierzytelności z tytułu wydatków i nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek innej osoby. Gdy tą osobą nie jest jeden z małżonków, wierzytelności te w sprawie o podział majątku wspólnego podlegają uwzględnieniu przy ustaleniu składu majątku podlegającego podziałowi (uchwała Sądu Najwyższego z 3 kwietnia 1970 r., III CZP 18/70, OSNC 1971/2/18), a ustalenia tego sąd dokonuje z urzędu (art. 684 K.p.c. w związku z art. 567 § 3 K.p.c.). Uzasadnia to także orzekanie z urzędu o zwrocie wydatków i nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków, mimo że roszczenia o ich zwrot nie uwzględnia się przy ustaleniu składu majątku wspólnego podlegającego podziałowi i – jak wynika z art. 45 § 1 K.r.o. i art. 567 § 1 K.p.c. – rozstrzygnięcie o zwrocie tych wydatków i nakładów jest w sprawie o podział majątku wspólnego orzeczeniem dodatkowym.

Oczywiście, jak wyżej wskazałem, sąd rozstrzyga o tych nakładach jedynie na wniosek. Wspomina Pan, iż znaczna część (zdecydowana większość) nakładów miała miejsce przed ślubem. Tak więc w mojej ocenie nakłady te trudno będzie zaliczyć do nakładów podlegających rozliczenie w toku podziału majątku.

Oczywiście żaden przepis nie nakłada na Pana obowiązku zapewnienia żonie mieszkania czy jakiegokolwiek innego lokum.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »