Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem majątku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Co stanowi majątek wspólny małżonków?

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2015-12-09

Po śmierci ojca jego druga żona ubiega się o zwrot nakładów z majątku wspólnego małżonków na majątek osobisty mojego ojca. W chwili śmierci ojciec był rozwiedziony, ale nie został przeprowadzony podział majątku. Spadkobiercami po ojcu są trzy córki. Ojciec był właścicielem domu i kilku innych nieruchomości oraz działek. Druga żona twierdzi, że podczas ich małżeństwa wszystkie inwestycje i rozbudowy poczynione były z ich majątku wspólnego i jej należy się zwrot połowy wartości tych inwestycji. Czy tak rzeczywiście jest? Podczas ich małżeństwa ojciec sprzedawał swoje własne działki. Czy uzyskane ze sprzedaży dochody zalicza się do majątku wspólnego małżonków? Proszę o wyjaśnienie: na jakiej podstawie druga żona może ubiegać się o zwrot nakładów?

Zasadniczo małżonka może ubiegać się od zwrot nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty. Sytuację tę reguluje art. 45 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.), zgodnie z treścią którego każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności. Zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny.

Art. 45 K.r.o. reguluje kwestię rozliczeń między małżonkami z tytułu wydatków i nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątki osobiste każdego z małżonków oraz wydatków i nakładów poczynionych z majątków osobistych na majątek wspólny, a także rozliczeń z tytułu zaspokojenia długu jednego z małżonków z majątku wspólnego. Dotyczy on rozliczeń z tytułu wydatków i nakładów poczynionych w czasie trwania wspólności ustawowej oraz długów zaspokojonych w tym czasie.

Art. 45 nie wyjaśnia, co oznaczają użyte w nim pojęcia „wydatki” i „nakłady”. Nie ma też ustawowej ich definicji w prawie cywilnym. Rozumienie ich na gruncie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego powinno uwzględniać szczególny charakter instytucji zwrotu wydatków i nakładów w prawie rodzinnym. W doktrynie przyjmuje się, że nakłady poczynione na rzecz są to koszty poniesione w związku z zachowaniem, używaniem lub ulepszeniem tej rzeczy, natomiast wydatki poniesione na rzecz są to koszty związane z jej nabyciem (patrz np. J. St. Piątowski: Stosunki majątkowe..., s. 26). Wydatki i nakłady poczynione na określony majątek oznaczają wydatki i nakłady poczynione na poszczególne składniki tego majątku, np. na wchodzące w jego skład rzeczy. Poczynienie wydatków i nakładów z określonego majątku – to uszczuplenie jego masy o środki przeznaczone na cele niezwiązane z tym majątkiem.

W razie sądowego podziału majątku wspólnego rozliczenia powinny być dokonane w tym postępowaniu (art. 46), chyba że dokonane zostały wcześniej. Z chwilą wszczęcia postępowania o podział majątku wspólnego odrębne postępowanie w sprawach tych rozliczeń jest niedopuszczalne. Sprawy takie, które są w toku, podlegają przekazaniu do dalszego rozpoznania sądowi prowadzącemu postępowanie o podział majątku wspólnego (art. 618 § 2 K.p.c.).

Wcześniejsze dokonanie rozliczeń, tj. przed podziałem majątku wspólnego, możliwe jest tylko na drodze sądowej. Właściwą drogą jest droga procesu i powództwo jednego z małżonków (jego następców prawnych) przeciwko drugiemu z małżonków (jego następcom prawnym).

Tak więc zasadniczo była żona Pani zmarłego ojca może wystąpić z roszczeniem o zwrot nakładów, ale musi udowodnić te nakłady i ich wysokość, zakres prac, jakie zostały w tym okresie wykonane.

Oczywiście działki taty, stanowiące majątek odrębny, po sprzedaży nie powiększyły majątku wspólnego. Wystarczy więc w sądzie wykazać akty notarialne sprzedaży działek (można je wydobyć z wydziału ksiąg wieczystych właściwego sądu rejonowego).

Zgodnie z art. 33. Kodeksu rodzinnego: „Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej, (…)

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej”.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne materiały

Dom po rozwodzie, czyli podział majątku

Żona chce po rozwodzie sprzedać dom, ja natomiast chcę go fizycznie podzielić na dwie odrębne nieruchomości. Co w takiej sytuacji, gdy ja się nie zgadzam na sprzedaż, a żona na podział? Czy mogę po rozwodzie i podziale majątku, kiedy połowa domu będzie moja, przepisać jakiś udział na naszych dwoje dzieci, żeby domu nie można było sprzedać? Czy jest jakiś inny sposób, żeby zabezpieczyć dom przed sprzedażą? Dom budowałem z myślą o dzieciach, żona myśli tylko o sobie – chce kupić mieszkanie. Mówi, że jak się nie zgodzę, dom sprzeda komornik, jak proponuję sensowną spłatę, też się nie zgadza.

Informowanie o rozdzielności majątkowej

Posiadam notarialną umowę rozdzielności majątkowej. Umowa została zawarta pół roku temu, a my jesteśmy małżeństwem od 12 lat. Od 8 lat mój mąż ma działalność. Czy jeśli będę informować kontrahentów męża o naszej rozdzielności, to nie będą mnie obciążać żadnymi kosztami? Mąż jest też wspólnikiem spółki – czy rozdzielność zgłasza się do KRS?

Darowizna w trakcie małżeństwa a rozwód

Jesteśmy małżeństwem od 12 lat i nie mamy rozdzielności małżeńskiej. W zeszłym roku mąż dostał w drodze darowizny mieszkanie. Czy ja też mam prawo do tego mieszkania w przypadku rozwodu?

Składnik majątku osobistego a rozliczenie nakładów

Czy mam prawo do zwrotu kosztów wniesionych w majątek osobisty żony? W czasie trwania naszego małżeństwa żona otrzymała od swoich rodziców dom w stanie surowym i razem go wykończyliśmy. Ostatnio żona sprzedała dom wraz z działką i kupiła inny, po czym oświadczyła, że nie mogę mieszkać w tym nowym domu. Oboje pracujemy za granicą, głównym powodem wyjazdu było zarobienie pieniędzy właśnie na wykończenie tego sprzedanego domu. Zostałem pozbawiony dachu nad głową, nie mam do czego wracać, jak rozliczyć żonę z nakładów na jej majątek osobisty?

Podział majątku małżeństwa z długim stażem i znacznym majątkiem

Jesteśmy małżeństwem z długim stażem, przez cały ten czas mamy wspólność majątkową. Chcielibyśmy przeprowadzić podział majątku, być może dojdzie też do rozwodu. Każde z nas prowadzi działalność gospodarczą na własne nazwisko. Moja firma wydzierżawia magazyn i plac parkingowy firmie żony. Nieruchomość ta została zakupiona na nas oboje z przeznaczeniem na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Oprócz tego dorobiliśmy się kilku nieruchomości, mamy również znaczne środki pieniężne na kontach prywatnych i firmowych. Żona zaproponowała taki oto podział majątku: ona weźmie tylko środki pieniężne, a mnie przypadłyby nieruchomości prywatne oraz obie firmy (jej i moja). Czy taki podział jest możliwy? W jaki sposób te sprawy uporządkować? Jak dokonać zmiany firmy żony na moją?

Pozorna umowa sprzedaży między byłymi małżonkami

Podczas trwania małżeństwo wspólnie z mężem kupiliśmy auto. Zostało zarejestrowane na mnie. Od roku jesteśmy rozwiedzeni, a majątek nie został podzielony. Na sprawie rozwodowej deklarowaliśmy podział majątku między sobą. Przed dwoma miesiącami podpisałam umowę kupna–sprzedaży auta. Były mąż chciał mieć czas na przerejestrowanie auta i poprosił mnie, żebym nie wpisywała daty kupna sprzedaży auta. Od momentu wysłania umowy nie otrzymałam jej podpisanej przez niego z powrotem, od tego też czasu nie wpływają od niego na moje konto pieniądze za ubezpieczenie. Obecnie mieszkam za granicą, nie jestem użytkownikiem tego auta. Z samochodu korzysta w Polsce były mąż. Ta umowa miała być tylko formą doprowadzenia do końca podziału majątku. Nie umawialiśmy się na żadne pieniądze z tytułu sprzedaży auta. Między sobą ustaliliśmy, że auto będzie jego własnością, ale w tej sytuacji chciałam unieważnić umowę. Czy jest to możliwe i jakie konsekwencje prawne mogę ponieść, jeśli nie doszło do podziału majątku?

Czy orzeczenie o winie ma wpływ na podział majątku?

Jestem 6 lat po ślubie, mamy dziecko, żona mnie zdradza z kobietą, na co mam dowody. Rozwód jest właściwie pewny, chciałbym zapytać o kwestie dotyczące podziału majątku w takich okolicznościach. Czy orzeczenie o winie ma wpływ na podział majątku i na alimenty? Czy mogę liczyć na spłatę? Po ślubie wprowadziłem się do żony, czyli do domu jej rodziców. Zrobiliśmy remont za ok. 50 tys. zł. Kupiliśmy auto za 40 tys. zł. Zainwestowałem w ogród ok. 10 tys. zł. Mam na koncie 50 tys. zł, żona 100 tys. – czy to są wspólne pieniądze? Skoro będę musiał się wyprowadzić, jak mogę odzyskać swoje pieniądze? Moja sytuacja finansowa pogorszy się po rozwodzie, bo żona dobrze zarabia. A straty moralne? Czy mogę żądać za to zadośćuczynienia? Straciłem przez nią 6 lat życia, bo stwierdziła, że jest lesbijką.

Podział majątku a udziały w spółce cywilnej

Moje małżeństwo zostało zawarte 10 lat temu i cały ten czas łączyła nas z żoną wspólność majątkowa, rozwód nie został jeszcze orzeczony. Sześć lat temu wraz z siostrą założyłem spółkę cywilną. Żona nie była jej wspólnikiem. Przy zawieraniu umowy spółki jedynym moim wkładem była praca i kreatywność (brak wkładów finansowych i materialnych). Trzy lata później na działce darowanej mnie i siostrze przez rodziców spółka wybudowała z osiągniętych wyników finansowych budynek. Ponadto spółka zakupiła samochody oraz sprzęt niezbędny przy prowadzeniu działalności firmy. W roku 2010 kupiliśmy razem z żoną mieszkanie i działkę, figurujemy oboje w akcie notarialnym jako współwłaściciele. Które składniki naszego majątku małżeńskiego będą brane pod uwagę przy podziale majątku wspólnego? Czy spółka może nadal działać i np. zakupić kolejne ruchomości, czy będą one wzięte pod uwagę przy podziale?


Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »